|
 |
Thema: ‘Rituelen – een leven lang’
Verslag Werkdag Liturgie 2007
Onder het motto ‘rituelen – een leven lang…’
vond op 10 november 2007 de landelijke werkdag liturgie plaats. Voor velen,
zo bleek uit de enthousiaste reacties, was het een heel bijzondere dag.
Een zeer inspirerende inleiding van Prof. Dr. Th. M. van Leeuwen (binnenkort
beschikbaar op de website), een zestal boeiende en goed bezochte workshops,
een goed verzorgde (en bezochte) boekenstand van de Stichting Docete en
een waardige en bemoedigende viering als afsluiting maakten de dag als
geheel zeer geslaagd.
In de diverse workshops werd aandacht besteed
aan allerhande rituelen. Rituelen met en voor kinderen, rituelen rondom
sterven en begraven, rituelen bij de zegen, ( de bouwstenen voor) rituelen
bij trouwvieringen, welke bloemen passen bij welke rituelen en een
workshop over muziek als en bij rituelen. Al zoekend naar passende
vormen, rituelen en zo ook naar sfeer ging men aan de slag met materiaal,
teksten en muziek. Dit alles kwam als het ware samen in een werkelijk bijzondere
slotviering, waarin iedere workshop ‘iets van zich lieten horen of zien’. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Korte beschrijving
van de workshops
1. Rituelen met kinderen
De zondagse eredienst is één groot
ritueel. Kunnen kinderen daarin meegenomen worden? En hoe dan? Binnen de
eredienst kennen we ook het ritueel van de doop. In deze workshop werd
behalve op de algemene aspecten van rituelen met kinderen ook ingegaan
op rituelen met kinderen rond de doop.
Deze workshop werd verzorgd door: mevrouw
Anneke van Wijngaarden, zij is eindredacteur van ‘Bonnefooi’, een tijdschrift
voor iedereen die werkt met kinderen in de eredienst en de kindernevendienst,
schrijft voor ‘De Eerste Dag’ en is daarnaast ook actief binnen de
Raad van Kerken.
2. Rouwrituelen
Rituelen rondom sterven en begraven zijn momenteel
sterk in beweging, bezinning op de historische achtergrond is van belang
voor vormgeving hiervan in onze tijd. Vanuit deze invalshoek werd gezocht
naar bruikbare hedendaagse vormen ook in de liturgie.
Deze workshop werd verzorgd door: mevrouw
Drs. Corrie van Egmond, pastor te Kortenhoef en docent godsdienst, afgestudeerd
op "protestantse rouwrituelen 1600-1850”.
3. Rituelen bij de zegen
Adieu! Gruess Gott! Sjaloom! Good bye! Zelfs
begroeting en afscheid zijn in veel talen en culturen van origine zegenwensen.
Met Nieuwjaar of bij een ander nieuw begin wensen we elkaar 'veel geluk
en zegen' toe. Vragen rond de zegen waar in de workshop op in werd
gegaan zijn onder andere: wie zegent? Bij welke gelegenheden kunnen we
zegenen? Hoe en met welke woorden kunnen we dat doen?
Deze workshop werd verzorgd door: de heer
Ds. Reinhold Philipp, geboren en getogen in het Zuiden van Duitsland heeft
hij daar ook katholieke theologie gestudeerd. Pas na die studie kwam hij
naar Nederland en werd hij lid van de Remonstrantse Broederschap. Sinds
1999 werkt hij als predikant in de Remonstrantse gemeente te Den Haag.
4. Trouwrituelen
Na een korte schets van de ontwikkeling van trouwrituelen
in Nederland werd in deze workshop geprobeerd aan te geven wat de belangrijkste
bouwstenen van zo’n ritueel zijn. Welke elementen horen daar in ieder geval
in thuis, en met welke symbolen en gebaren kunnen we er vorm aan geven,
zowel binnen als buiten de kerk?
Deze workshop werd verzorgd door: mevrouw
Ds. Annegien Ochtman-de Boer, zij was predikant in de Remonstrantse gemeentes
van Dordrecht en Naarden-Bussum. Sinds 1 mei 2006 is zij (via haar eigen
bureau ‘Ritualiter’)
vooral bezig met het begeleiden van mensen op belangrijke momenten in hun
leven.
5. ‘Bloemen bij rituelen’
Bloemen spreken een taal, ze vertolken gevoelens
van mensen. Hoe kunnen we onze gevoelens met bloemen en andere materialen
tot uitdrukking brengen bij rituelen in ons leven? We zochten met elkaar
naar een vorm ; welke bloemen en voorwerpen horen bij een bepaald ritueel,
hoe kunnen we die het beste verwerken, waar wordt het bloemwerk geplaatst
etc. Tenslotte maakten we een eigen creatie om mee te nemen en later misschien
als idee te gebruiken.
Deze workshop werd verzorgd door: mevrouw
Jopie Zwanenburg, zij is lid en kerkenraadslid van de gemeente Nieuwkoop.
Naast haar opleiding tot bloemiste is zij zeer geïnteresseerd geraakt
in liturgisch bloemschikken. Door deel te nemen aan workshops en door zelf
bloemschikgroepen te begeleiden heeft ze inmiddels een zeer rijke ervaring.
6. Muziek als en bij rituelen
In een mensenleven speelt muziek een grote rol,
zelfs bij mensen die niet bijzonder geïnteresseerd zijn in muziek.
Muziek roept herinneringen op, muziek hoort bij bepaalde activiteiten,
muziek bepaalt de sfeer. In kerkdiensten is dat niet anders. In deze workshop
werd muziek gemaakt die kan aansluiten bij de rituelen uit de andere workshops,
maar werd ook gekeken naar de rol van liturgische muziek en haar tegenpool:
stilte.
Deze workshop werd verzorgd door: Gonny
van der Maten, zij is cantrix/organiste van de Utrechtse Geertekerk
en al meer dan 30 jaar actief als kerkmusicus en uitvoerend kunstenaar.
Zij is zeer geboeid door de rol van muziek in het dagelijks leven en in
het bijzonder binnen religie. |
|
|
|
|
|
|
|