Op 5 april 2003 kwamen ruim 700 vrijzinnigen uit het hele land en uit vier deelnemende groeperingen (ADS, Remonstrantse Broederschap, VVH en NPB) bijeen in Amsterdam in de Lutherse Kerk aan het Spui, later voor dertien workshops uitwaaierend over diverse locaties vlakbij: de Doopsgezinde Kerk, de pastorie van de Krijtberg, het Ignatiushuis en het Treehouse aan de Voetboogsteeg.

Buiten scheen de zon en woei een straffe, koude NW-wind over de stad. Binnen zorgde de swingende Surinaamse band Koprot'tu voor de nodige schwung. Welkom heette ons de jonge NPB-predikant Annemieke Romeijn. Het besef van onderlinge verbondenheid, het vermogen liefde te ontvangen en te geven en het verlangen naar vrede, het herkennen van de goddelijke vonk in ons zouden ons inspireren om op nieuwe ideeën te komen.

Opzomeren
De historicus en predikant E.H. Cossee vroeg zich af hoe wij vrijzinnigen zo geworden zijn en verbaasde zich erover dat de vrijzinnigen, meer consistent dan misschien verwacht, de eenheid in verscheidenheid hebben weten te bewaren. Als illustere voorgangers beschreef hij de Rijnsburger collegianten, die vier eeuwen geleden in de tijd van rekkelijken en preciezen, o.l.v. een erudiete boer Gijsbert v.d. Kodde, toen de gemeente Warmond vacant raakte, besloten "zelf enige kapittelkens te gaan lezen" uit de bijbel wel te verstaan. Elders in het land ontstonden dergelijke groepen, die eenmaal per jaar een landelijke bijeenkomst belegden waar doop bediend en avondmaal gevierd werd. Spinoza behoorde tot deze collegianten. Na twee eeuwen ging deze groep ter ziele. Nog een illustere voorganger schetste Cossee, Willem Opzoomer. Deze Rotterdammer richtte rond 1870 de NPB op in de geest van de collegianten. Zij naam leeft voort in het werkwoord opzomeren, dat staat voor het opknappen van in deplorabele toestand geraakte straten in Rotterdam.

Leven
Als collegiant van nu stelde de acteur Peter Faber zich voor. In Amsterdam-N opgegroeid leerde hij dat op straat niet geldt wat je zegt maar wat je durft en doet. Als acteur, dankzij kapper Koning, ontdekte hij de kracht van de stem en het woord dat vlees wordt ofwel leven wekt. Hij riep ons op onszelf te accepteren zoals wij zijn en raadde ons aan de woorden God en Heer te vervangen door Leven, dat gekoesterd en beschermd dient te worden.

Ateliers
Koffiepauze met jawel nu waarlijk koffie, waarnaar zeker de reizigers van verre allang smachtten.
Uitzwermen over diverse ateliers. Voor mij die vanuit de doopsgezinde traditie over geweldloos samenleven en mediation. Dat laatste is een vrij nieuwe methode om te bemiddelen in ruzies en conflicten in scholen en gemeenten nog voordat deze geheel uit de hand lopen en verhoudingen grondig verzieken.
Lunch in de Luthers Kerk, ieder krijgt zijn eigen tasje met voedsel. Intussen herkenning, ontmoeting, een soort reünie. Zegt iemand: vanmorgen vroeg dacht ik welke smoes kan ik verzinnen om niet te hoeven gaan. Nu ik er toch ben, krijg ik een kick, het open contact met 'gelijkgestemde vrijgezinden' enthousiasmeert en zet je zorgen over de numerieke teruggang even aan de kant.
Aan de overkant van het Singel de scharrelmarkt en snel weer verder naar het volgende atelier. Ditmaal over rituelen. Hoe nodig die zijn om speciale momenten in een mensenleven te markeren en weer verder te kunnen. Of wij op een A4-tje maar even twee assen willen aftekenen en daarop onze levensloop totnogtoe met al zijn hoogte- en dieptepunten willen aangeven. Wanneer waren er op die punten kerkelijke rituelen, zelfgemaakte rituelen of was er niets gebeurd? En of wij voor dat laatste moment maar even een eigen ritueel wilden ontwerpen, dat liefst ook nog gemeenschapsvormend is. Daar is over nagedacht en kan nog wel langer over doorgedacht.

Gezamenlijke afsluiting
Na de thee werd namens het Nicolette Bruiningfonds officieel het internetproject Zinweb aangeboden, hoewel het al in gebruik is. Applaus voor het organisatiecomité dat de site in haar geest heeft ingericht. U treft daar onder veel meer een beeldmeditatie aan, vrij naar Nicolette Bruining:

 Vrijzinnig geloof is de kunst van het surfen
 Een zee waarin je verdrinkt
 Een zee om uit te drinken
 Onzinnig de zee op te drinken
 Leren en ervaren wat zij te bieden heeft
 De zee.

Wat mijzelf betreft is de vraag van nu: waar komt nu het op aan? (Laat mijn liefde overvloedig zijn in fijngevoeligheid en helder inzicht om te onderscheiden waar het op aan komt). Een voorlopig antwoord is, wat mij betreft: op compassie en creativiteit. Al met al een inspirerende Beraadsdag, die zijn uitwerking in het land niet zal missen.
STIEN HOOGERBRUGGE

Brochure
Ter voorbereiding op deze Landelijke Vrijzinnige Beraadsdag verscheen de brochure Geschiedenis maken. Vrijzinnigen geloven verder