Broeders en zusters,
Mijn verhaal is gericht tot de gemeenschap waartoe ik behoor, de Remonstrants-Gereformeerde Broederschap. De dingen die ik zeg en soms zelfs de verwijten die ik maak zijn tot hen gericht en, in ruimere zin, tot alle vrijzinnige christenen.
Wij zijn bij uitstek de gemeenschap die vragen kan stellen. Alles lijkt bij ons wel vragen. Dit geloven we niet meer en dat geloven we niet meer. Het lijkt wel of we nergens meer aan vast willen houden. Dat ligt natuurlijk iets ingewikkelder maar het nadeel is dat we dit nooit makkelijk uit kunnen leggen. 'Ik neem de Bijbel letterlijk, als het woord van God', klinkt dan veel stoerder en consequenter.

Het gevolg is dat de gemiddelde niet-gelovige Nederlander een heel raar beeld heeft van wat christen zijn inhoudt. Kijk maar eens naar de naam van een van onze politieke partijen: ChristenUnie. Unie van Christenen… Dit komt neer op het gijzelen van de naam van ons geloof, wij zitten daar namelijk niet tussen en we zijn er ook helemaal niet welkom. Eigenlijk zou iedere rechtgeaarde vrijzinnige aan de bel moeten trekken om te protesteren tegen deze aanval op ons zo moeizaam verkregen gedachtegoed. 

De buitenstaander heeft hier geen weet van. De bijbel letterlijk nemen, tegen het homohuwelijk zijn, vloekwoorden doorkrassen in bibliotheekboeken… hoort dat niet gewoon bij christen zijn? Nee, dat hoort er niet bij! En nou kom ik bij de kern van mijn betoog en dat is dat ik dit geluid helemaal nooit hoor en daar kan ik kwaad om worden.

Beste Remonstrantse Broederschap, best Werkverband van Homotheologen, de situatie is wel angstig! Wij hebben wel degelijk reden om bang te zijn en niet zo'n beetje ook! Met alle respect onze eigen stem en ons persoonlijke levensverhaal naast het verbale (en soms fysieke) geweld van de orthodoxie zetten heeft als methode afgedaan om de eenvoudige reden dat het nu al veel te lang gewoon niet werkt.

Waar zijn wij? Waar is het geluid van de vrijzinnigheid? Dit geloven we niet, dat geloven we niet maar wat geloven we dan wel?! Hier op Roze Zondag kan ik toch wel zeggen dat het goed is om uit te komen voor je overtuiging en uit te komen voor wie je bent.

We zullen de boer op moeten en in heel duidelijke termen moeten gaan vertellen wat het inhoudt om echt christen te zijn. Wat het betekent om de bijbel serieus te nemen en niet letterlijk, om mededogen niet altijd maar te verwarren met bekering naar je eigen groep. Wij moeten gaan uitleggen dat het leven inderdaad soms een strijd is maar dat een van angst verkrampt leven gewoon niet goed is.
Wij hebben de plicht om te gaan vertellen dat een geloof nooit goed kan zijn als het mensen goede dingen laat doen uit angst voor straf. Ik kan geen God aanbidden die het overgrote deel van de mensheid een eeuwigheid van pijn wil laten ondergaan en ik kan dat zeker geen liefde noemen.

Maar hoe zal men dit allemaal weten als wij het niet zeggen? Wij vrijzinnigen zijn bijna de enigen die het kunnen en wij houden de blijde boodschap achter, zelfs voor onze eigen achterban. Jullie denken dat we er zijn, dat we het gehaald hebben en nu in onze kerken achterover kunnen leunen en op onze lauweren kunnen rusten.

Dat kunnen we niet! De dreiging van het fundamentalisme wordt groter en groter. Nu al is de zogenaamde vrijheid van godsdienst in ons seculiere land blijkbaar belangrijker dan het recht van mensen om gelijk, zonder aanzien des persoons, behandeld te worden. Het CDA heeft in het nieuwe regeerakkoord bedongen dat trouwambtenaren de wet ongeldig mogen verklaren. Het is echt heel erg met ons.

In een tijd zo vervuld van crises, in een tijd waarin de stille stem van de Eeuwige meer dan ooit weggevaagd dreigt te worden door niet alleen de spreekwoordelijke horden barbaren maar vooral ook door dreunende orgelpijpen, lijkt de toekomst donker. Waar is dan die kleine groep die nog naar én zijn hart én zijn verstand luistert? Waar is dat 'klein en ellendig volk' dat Hij in het midden over laat? Waar is toch de levende Reformatie, die de erfenis van de grote voorgangers niet verstikt maar laat bloeien en volgroeien?

Lieve broeders en zusters, houdt het hart warm, het hoofd koel en laat van jullie horen.

Maarten van den Driest
Leiden, 22 juni 2003