Samen verder

De nieuwe belijdenis
Het meest indrukwekkende moment in het verslagjaar was de aanvaarding van de Belijdenis 2006, een mijlpaal - bereikt na een lang voorbereidingsproces, met inspraak van alle gemeenten. De belijdenis ontmoet brede waardering, in kerkelijk Nederland, door mensen die niet kerkelijk betrokken zijn en in het buitenland. De mooiste kwalificatie van buiten onze eigen kring vind ik: “dit is een oecumenische belijdenis voor de 21-ste eeuw”. Laten wij er allen naar streven dat dit document blijft leven, in diensten, discussiegroepen, en getoonzet, waarvan u zojuist een mooi voorbeeld heeft gehoord. Sinds kort staan uitstekende vertalingen van de belijdenis in het Duits, Engels en Fries op de website, gemaakt door theologen die de andere taal ook uitstekend beheersten. Frans en Hongaars zullen binnenkort volgen. Een uniek kenmerk van deze belijdenis is dat wezenlijke geloofszaken aan de orde komen op een eigentijdse wijze, waardoor mensen niet vertrouwd met onze, of een andere kerkelijke traditie, weinig uitleg nodig hebben. Wellicht is het een goed idee om onze veel gebruikte liturgieën en formuleringen ook eens tegen het licht te houden – in hoeverre zijn die toegankelijk voor nieuwkomers? En zijn daar mooie eigentijdse alternatieven voor?

Communicatie en werving
We leven in een tijd waarin een overvloed aan informatie, via oude en nieuwe media op mensen afkomt, èn waarin voor ons het aantrekken van nieuwe leden en vrienden van essentieel belang is. Daarom heeft de Commissie tot de Zaken in oktober 2006 een Taakgroep Communicatie en Werving ingesteld. Een eerste vereiste bij communicatie en werving is dat we ogenschijnlijk gewone dingen goed doen. Daarom krijgt u binnenkort het eerste product van deze taakgroep: de folder “Een open en gastvrije gemeente”.

Een minstens even belangrijk punt is: hoe gebruik te maken van de mogelijkheden van e-mail en internet. We constateren dat e-mail verkeer een steeds belangrijker rol speelt in de interne communicatie in gemeenten en kleinere groepen, met o.a. een groeiend aantal e-mail nieuwsbrieven in gemeentes. Ook het sinds kort ingestelde digitaal kantoor voor het Convent van Predikanten is een succes.

Veel minder eenvoudig is de vraag hoe we op internet vindbaar en herkenbaar kunnen zijn. In de komende maanden zal de Commissie tot de Zaken twee experimenten evalueren.
In de eerste plaats onze deelname aan Zinweb – trefpunt voor zingeving, spiritualiteit, religie en cultuur – een site met 75.000 bezoekers per maand – een jaar geleden was dat nog 30.000; met de onderafdeling Zinprofiel van de niet-dogmatische geloofsgemeenschappen. 
En voorts het experiment Zinweb 18-30 dat begon als studenten e-gemeente “studenten hebben ook een ziel”. Van groot belang bij deze evaluatie is of Zinprofiel en Zinweb 18-30 een duidelijke bijdrage kunnen leveren aan instroom van nieuwe leden, vrienden en belangstellenden.
Alles overziende op internetgebied kom ik tot drie conclusies:

• goed onderhouden actuele websites zijn inmiddels een vanzelfsprekende zaak,
• het is belangrijk om in gemeenten, en in velerlei groepen – van kringen van jonge ouders tot en met het Convent van predikanten – de mogelijkheden van e-mail en intranet actief te benutten,
• we zullen ons moeten bezinnen of en hoe we gebruik willen maken van de vele mogelijkheden van het internet die zich aandienen.

Samenwerking intern en extern
Een opvallend punt in het afgelopen jaar is de groeiende samenwerking en verbondenheid tussen gemeentes onderling en met het landelijk bureau. Regionale samenwerking begint meer vorm te krijgen: onder meer tussen Utrecht en West Betuwe, Den Haag en Zwammerdam, in Gelderland en in het Groene Hart, waarbij er een tendens is om in één regio dezelfde predikant in meerdere gemeenten aan te stellen.

Vrij geruisloos is de landelijke huisstijl door steeds meer gemeenten overgenomen. Op een aantal terreinen zullen we verder moeten gaan met het afstemming: met de voorzitters van de gemeenten is in dit verband al van gedachten gewisseld hoe wij – predikanten en gemeenten – optimaal vorm kunnen geven aan het sluiten van levensverbintenissen: vieringen die unieke mogelijkheden bieden om ons gedachtegoed aan buitenstaanders te presenteren.

Landelijk zien we een grote opkomst en geanimeerde discussies bij kerkenraadstrainingen en in het CVO-1 en -2 – het periodiek overleg met de voorzitters en de penningmeesters. Ons kabinet is 100 dagen het land ingetrokken, maar de nieuwe voorzitter van de Instelling Geloof en Samenleving is begonnen met een nog ambitieuzer project: het bezoeken van alle gemeenten, en de diaconale commissies aldaar, een project dat meer dan een jaar zal duren.
Ook op administratief gebied voorzie ik een groeiende samenwerking.
Nu landelijk een persoonsgegevens-adressen system wordt geïnstalleerd dat voor kerkelijke gemeenten is ontworpen en ook al in een aantal remonstrantse gemeenten wordt gebruikt, komen er mogelijkheden om bestanden te koppelen, zodat een wijziging in de situatie van één persoon niet in elk systeem opnieuw moet worden ingevoerd.

Met het steeds ingewikkelder worden van arbeidsvoorwaarden en de afnemende bereidheid van grote instellingen, zoals pensioenfondsen, om regelingen te treffen voor zeer kleine groepen, is een landelijke aanstelling van predikanten op den duur onontkoombaar. In de voorgestelde opzet willen wij het beste van twee werelden behouden: de steeds gecompliceerder wordende administratie landelijk, en de werkrelaties gewoon locaal/ gemeentelijk, zoals het was.

Een goed voorbeeld van samenwerking met andere geloofsgemeenschappen is de Beraadsdag De lieve vrede, waarbij we trots mogen zijn op de wijze waarop de Remonstranten hun rol van organisator hebben ingevuld. Door samenwerking blijken we in staat te zijn om grootser uit te pakken qua sprekers en locatie dan bij landelijke Remonstrantse manifestaties. Bij vormen van samenwerking met anderen blijft altijd – net als bij participatie in internet initiatieven – een belangrijk punt hoe e.e.a. een bijdrage kan leveren aan toeloop van nieuwe leden en vrienden.

Tot slot
We gaan een spannend jaar tegemoet. Allereerst omdat we het voor het eerst sinds 18 jaar zullen moeten doen zonder Mijnke Bosman – als algemeen secretaris de dynamische motor achter vrijwel alle landelijke activiteiten. Later, in en na deze vergadering zullen we blijk geven van onze grote erkentelijkheid jegens haar.

We zien ook vooruit naar de Remonstrantse Beraadsdag 2008 met het uiterst relevante thema: Kerk van de Toekomst – Toekomst van de Kerk. Het is goed dat de discussie over de naam van ons kerkgenootschap niet als los onderwerp op deze AV van Bestuur wordt behandeld maar in het kader van de Beraadsdag aan de orde komt.

Ik sluit af met de woorden van de algemeen secretaris aan het eind van het Jaarverslag van de Commissie tot de Zaken – waarmee ik ook wil uitdrukken dat – hoe belangrijk zaken als ledenwerving en samenwerking ook zijn – de taak van onze kerk in de wereld essentieel is: “Een Belijdenis 2006 rijker en zoals ieder jaar een aantal betrokkenen armer zijn de remonstranten in 2007 onverminderd actief. Moge de grote inzet van velen de komende jaren bijdragen aan nieuwe kansen voor de Remonstranten, die met hun traditie van vrijheid en verdraagzaamheid enerzijds en trouw aan het evangelie van Jezus Christus anderzijds een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het leefbaar houden van een samenleving waarin radicalisering en verwarring dreigen toe te nemen.”

Jan Willem van der Kamp,
2 juni 2007