de Remonstrantse Broederschap
Archief
home
webmaster
'De grenzen van ruimdenkendheid: het Remonstrants verleden en de toekomst'

Als onderdeel van de viering van het 375-jarig bestaan van een Remonstrantse kerk in Amsterdam op 4 september 2005 in de oude remonstrantse kerk (nu De Rode Hoed) in Amsterdam heeft Prof.Dr. James Kennedy, hoogleraar nieuwste geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, een rede uitgesproken onder de titel 'De grenzen van ruimdenkendheid: het Remonstrants verleden en de toekomst'.

 De tekst van deze rede omvat 8 pagina's A4; mede daarom is deze minder geschikt voor weergave als webpagina om te lezen van het scherm in dit onderdeel van onze website. 
De tekst is hier echter wel beschikbaar:

     
  • als webpagina op de website van de Amsterdamse remonstrantse gemeente Vrijburg; klik daarvoor hier.
  • als downloadbaar pdf-document; klik daarvoor hier
De eerste alinea van de rede van James Kennedy:

Het is voor mij een grote eer om hier vandaag te mogen zijn, 375 jaar na de inwijding van de Remonstrantse kerk in Amsterdam. 
Datzelfde jaar, 1630, was ook betekenisvol omdat het de Remonstranten toen voor het eerst werd toegestaan om in de Verenigde Republiek een Algemene Vergadering te beleggen (in Rotterdam). 
De Remonstrantse gemeenschap is vanaf dat moment ononderbroken aanwezig geweest in Nederland. 
Het is ook toevallig precies 361 jaar geleden (4 september 1644) dat ds. Wytenbogaert is overleden. 
Misschien mag ik hier ook verwijzen naar mijn Remonstrantse voorouders, die in de tijd van Episcopius en Wytenbogaert actief waren in Zevenhuizen, een deel van Holland dat in dit tijd bekend stond als een arminiaans bolwerk. De families Olshoorn en Van Alphen waren vooraanstaande Remonstranten in het dorp en misschien een beetje te ijverig of te bevlogen; in 1623 speelden ze kennelijk een rol bij het complot om Prins Maurits te doden, die toestond dat de Remonstranten werden onderdrukt. Samen met hun meer bekende zwager Claes Michielsz. Bontenbal waren ze betrokken bij de geldinzameling voor deze onderneming. Hun gewelddadige bedoelingen werden waarschijnlijk niet alleen ingegeven door hun religieuze overtuigingen en hun samenzwering tot moord zegt natuurlijk weinig over de inhoud van de Remonstrantse theologie. 
Integendeel, het gaat rechtstreeks in tegen de woorden van Episcopius, die zei dat verdraagzaamheid het beste sieraad was van de Remonstranten. Maar in een tijd van politieke moorden (in dat opzicht lijkt het huidige Nederland wel een beetje op de Republiek ten tijde van Maurits en de broeders De Wit) is het belangrijk om te zien dat overijverige gelovigen bijna elke vorm van religie of ideologie kunnen verdraaien tot een motief om te haten of geweld te plegen. 
Dit laat zien dat elke gelovige – en niet alleen de moslims of de fundamentalisten – zich ervoor moet hoeden dat diepgewortelde geloofsovertuigingen hem of haar verleiden af te zakken tot geweld of subtielere vormen van intolerantie. De boodschap van verdraagzaamheid is al deze jaren een belangrijk uitgangspunt geweest in de geschiedenis van de Remonstrantse Broederschap en moet nog altijd worden gehoord in de wereld van vandaag.


  naar boven
voor het laatst bijgewerkt: 07/04/2008