Programma

Alle lezingen beginnen om 20.00 uur. Er wordt begonnen met een kop koffie of thee. In de pauze wordt u een glas sap of wijn aangeboden. De avonden duren tot uiterlijk 22.00 uur.
Kosten per avond € 7,-.

Mr. Dr. Jaap Gruppelaar - Coornhert, de opstand en de religievrede

Woensdag 9 juli

Dirk Volkertszoon Coornhert (1522-1590) was een vooraanstaand medestander van Willem van Oranje. Hij heeft zich ingezet voor een zeer ruim opgevatte vrijheid van godsdienst, ook op de politiek meest precaire momenten. Even nuchter als principieel legde hij alle nadruk op het persoonlijke karakter van de geloofservaring: geloof is ‘vrij’ en kan dus niet gedwongen worden. De overheid moet zich daarom niet met de kerken (meervoud!) bemoeien, tenzij om verdraagzaamheid te garanderen; de kerken moeten de overheid niet voor de voeten lopen, elkaar in elk geval met rust laten en dienen naastenliefde te prediken en te praktiseren. Coornhert fulmineerde tegen de machtspolitiek van de katholieke kerk (een ‘moordkuil’, zoals hij zei) en dan vooral tegen het ‘ketterdoden’. Coornhert wisselde echter van front - maar niet van principes! - toen de gereformeerden in Holland en Zeeland de macht grepen en een nieuw geloofsmonopolie oplegden. Tot zijn laatste dagen bleef hij van leer trekken tegen de ‘nieuwe gewetensdwang’. In de voordracht gaat de aandacht m.n. uit naar zijn hoofdwerk Synode over gewetensvrijheid (1582). Dit werk is geschreven met veel gevoel voor urgentie op een cruciaal moment van onze vaderlandse geschiedenis en rijk aan filosofische, theologische en politieke argumenten en praktische adviezen.

Mr. dr. Jaap Gruppelaar is historicus-filosoof en jurist. Hij is redacteur van het Coornhertproject en zelfstandig werkzaam als bestuursjurist. Recente publicatie: D.V. Coornhert, Synode over de gewetensvrijheid. Een nauwgezet onderzoek in de vergadering gehouden in het jaar 1582 te Vrijburgh, Amsterdam University Press: Amsterdam 2008; redactie: J. Gruppelaar, J.C. Bedaux en G. Verwey
Gastvrouw: Mevr. J.W.E. Rubingh-de Graaf, t 0571 275927

Joop Mol - “Chagall verbeeldt verhalen uit de bijbel”.

Woensdag 23 juli

Deze zomeravond staat in het teken van de wonderlijke wereld die Chagall ervaren en uitgebeeld heeft. Met zijn penselen schetst en schertst hij. We beginnen met een overzicht in vogelvlucht van zijn leven en werk. En vervolgens staan de schilderijen centraal die hij maakte bij verhalen uit Genesis, Exodus en het Hooglied. Die zijn bijeengebracht in het “Musée National Message Biblique”, dat zich in Nice bevindt. In die werken, gemaakt in het midden van de vorige eeuw over een periode van meer dan tien jaar, komen verleden en heden, invloeden en levensvisie van Chagall samen. Een fascinerende wereld ontvouwt zich, waarbij bekende bijbelverhalen van verrassende inzichten worden voorzien. Het zal vooral zijn Joods-chassidische achtergrond zijn, die naar voren komt. Kleurrijk en aangrijpend.

Ds. Joop Mol is als predikant verbonden aan de Protestantse Gemeente Bathmen
Gastvrouw: Mevr. C.M. Bos- Barkey, t 0548 361578

Ds Jan Knol - De actualiteit van Spinoza

Woensdag 6 augustus

Spinoza (1632-1677) is zo’n 375 jaren geleden geboren maar was zijn tijd ver vooruit en gaat nu pas leven onder een breder publiek dan alleen intellectuelen, filosofen, schrijvers en wetenschappers. Spinoza’s filosofie heeft talrijke aspecten waarmee we vandaag de dag ons voordeel kunnen doen. In een interactieve lezing (d.w.z. in een heen en weer tussen publiek en spreker) wil Jan Knol aansprekend en ook enigszins humoristisch de hele filosofie van Spinoza in vogelvlucht behandelen: hoe Spinoza dacht over God, het Universum, de verhouding van lichaam en geest, het toeval, de vrije wil, de drie kensoorten (verbeelding, ratio, intuitie), het menselijk gedrag, , het ontstaan van godsdienst en de politiek. Heel het denken van Spinoza draait om God of de Natuur waaruit alle dingen noodzakelijk voortkomen. Geloof en wetenschap zijn bij Spinoza een en hetzelfde. God is de ene substantie waaruit heel de werkelijkheid bestaat en die een materieel en geestelijk aspect heeft. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat Spinoza ook een determinist pur sang is. Maar hebben we al eens bedacht hoe ontzettend veel voordelen het determinisme heeft boven de ‘verbeelding van de vrije wil.’ Kortom, dit alles kan aanzetten tot een heel levendige, interactieve bijeenkomst! Ook komen aan de orde zijn in zijn godsbeeld geworteld ecologisch denken, zijn sobere, milieuvriendelijke levensstijl en zijn opvatting over de mens en diens gedrag als deel van de natuur. Spinoza’s wereldberoemde motto was Deus sive Natura, God of de Natuur. Kortom, hoog tijd voor Spinoza!

Ds Jan Knol is predikant van de protestantse gemeente Smilde en heeft zich als doel gesteld om de filosofie van Spinoza wat dichterbij de gewone mensen, waartoe hij zichzelf ook rekent, te brengen. Twee boeken betreffende Spinoza zijn al van zijn hand verschenen “ En je zult spinazie eten”, 2006 en Spinoza uit zijn gelijkenissen en voorbeelden voor iedereen, 2007.
Gastvrouw: Mevr. Ds A.M.G. Haarman, t 074 2434521

Dr. Alfred R. van Wijk - Plicht tot leren & Plichten leren. De ontwikkeling van de doopsgezinde geloofsopvoeding in de Lage Landen (ca. 1540 - 1811)

Woensdag 20 augustus

De doopsgezinden kenden vanaf het begin geen overkoepelend gezag in de vorm van paus of synode. In hun plaatselijke gemeenten hebben de leden samen zeggenschap over leer en organisatie. Deze zelfstandige positie van gemeenten heeft doorgewerkt in hun wijze van geloofsonderricht. De doopsgezinden lieten hun kinderen niet op vroege leeftijd dopen, maar gaven hen de vrijheid op volwassen leeftijd bewust te kiezen. Meer dan honderd jaar bleef bij hen de geloofsopvoeding dus een opdracht van de ouders. Uit die vroege tijd hebben doperse martelaren met hun brieven en getuigenissen een uniek genre met geloofspedagogische strekking nagelaten. Aanvankelijk telde voor de dopers alleen de inhoud van de bijbel in hun geloofsonderwijs. Naarmate de gemeenten zich structureerden en zich een leerstellige theologie ontwikkelde, kregen hun leraren een taak in de opvoeding door middel van catechismusboekjes. Toen in de 18e eeuw de dopers in de Verlichting in Nederland een voortrekkersrol gingen spelen, waren zij de eersten die naast rationalisme ook de resultaten van de experimentele natuurwetenschappen in hun catechismusboekjes hebben opgenomen. Onder invloed van hun nieuwe pedagogische denkbeelden kregen de dopers ook aandacht voor het kind zelf. Dit bleek met name in het werk van de door dopers opgerichte “Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen”. De personele betrokkenheid van doopsgezinde predikanten is in de beginfase van ons nationaal onderwijs van groot belang geweest. Met name de Verenigde Doopsgezinde Gemeente van Haarlem met haar eigen doopsgezinde scholen gaf hierbij het voorbeeld.

Dr. Alfred R. van Wijk is in 2001 aangesteld als docent catechetiek aan het Doopsgezind Seminarium te Amsterdam Op 30 november 2007 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit cum laude op dit onderwerp.
Gastvrouw: Mevr. B. Rademaker-Helfferich, t 0570 670204
 

Informatie:
familie Woutersen, Hendrick Golziusstraat 10, 7425 PK Deventer,
tel. 0570  657 359

terug naar homepage Remonstrantse Gemeente Deventer