Remonstrant ds. Johan Goud

“Wij maken ook keuzes”

door Bert van der Kruk

Waarom juist nu?
“We zijn ongeveer vijf jaar geleden aan het proces begonnen. Maar het thema speelde al veel langer: laten we eens formuleren wat we geloven. Zeker in een tijd die relativistisch is en heel sceptisch over geloofsuitspraken, is het goed om te proberen gezamenlijk tot een uitspraak te komen. Want je kunt niet blijven volhouden dat remonstranten alleen maar vragen stellen en geen antwoorden geven.”

Sommigen zeggen: waarom niet gewoon de oude vertrouwde teksten?
“Ja, dat is een houding die je tegenwoordig overal tegenkomt: wij gaan naar de kerk voor klassieke teksten en rituele handelingen – en verder vinden we onze eigen weg wel. Ik ervaar dat persoonlijk als een zwaktebod. Je moet proberen in je eigen woorden, in de taal van deze tijd, het christelijk geloof uit te spreken. Als dat niet meer lukt, vind ik dat – zacht uitgedrukt – heel erg jammer.”

Anderen missen de politieke actualiteit. Terecht?
“Alsof je alleen maar een belijdenis moet opstellen als er politieke en maatschappelijke noodzaak voor is. Niks ten nadele van de Barmer Thesen of het Kairosdocument hoor, maar we zitten niet in de dertiger jaren in Duitsland of in de tachtiger jaren in Zuid-Afrika. Je kunt jezelf wel allerlei profetische grootheid aanmeten, maar die moet dan ook nog sporen met de situatie waarin je zit. Je moet doen wat je in je eigen situatie kunt doen.”

Wat is volgens u typerend voor die huidige situatie?
“Het relativisme en scepticisme zijn typerend voor onze tijd. De tekst onderneemt daar iets tegen, op bescheiden wijze. In de eerste zinnen staan afwijzingen, van onverschilligheid en hebzucht bijvoorbeeld. De belijdenis is niet alleen maar een onschuldige, mooie poëtische tekst – we maken ook keuzes.”

Zo kiest u voor een andere volgorde van de klassieke goddelijke drie-eenheid. Waarom?
“We hebben de universele Geest vooropgesteld. Dat onderstreept de zelfstandigheid van de Geest, die niet uitsluitend de Geest van Christus is, maar zich ook in andere gedaanten manifesteert. Zo maken we duidelijk dat er verbondenheid is over grenzen van godsdiensten heen. In een tijd waarin religieuze conflicten weer de kop opsteken, is dat een duidelijk signaal.” 

Hoe gaat de tekst functioneren in gemeenten?
“Remonstranten hebben niet de traditie om tijdens elke dienst een geloofsbelijdenis uit te spreken. De tekst zal eerder gebruikt worden in catechetisch verband en gesprekskringen. De belijdenis is allerminst een gewijde tekst waar niemand aan mag zitten; de tekst zal juist aanzetten bieden voor de persoonlijke geloofsbelijdenis die nieuwe leden bij hun toetreding uitspreken.”

De belijdenis heeft een lange wordingsgeschiedenis, met tal van inspraakronden. Is dat goed bevallen?
“Ja, dat was heel interessant. Ik denk dat het uniek is in de kerkgeschiedenis dat een geloofsgemeenschap zo interactief betrokken is bij de uiteindelijke redactie van een geloofstekst. Voorheen kwam altijd een groep theologen bijeen die een tekst opstelde, die vervolgens meer of minder dankbaar werd aanvaard. Ik ben nog steeds alive and kicking, maar zie dit unieke proces nu al als een van de belangrijkste en mooiste dingen die ik heb meegemaakt.”