|
de Remonstrantse Broederschap
Remonstranten: ontstaan en geschiedenis
|
home
webmaster |
|||||||||||
| Verzet tegen dogmatiek en geloofsdwang leidden tot het ontstaan van de Remonstrantse Broederschap. De behoefte aan vrijheid in het geloof is door de jaren heen wezenlijk voor de remonstrantse traditie geweest. | ||||||||||||
de Remonstrantie |
Na
het ontstaan van de Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden omstreeks
1570 was de Gereformeerde Kerk de officiële staatskerk geworden. De
leer en de organisatie van deze kerk was in sterke mate gestoeld op de
opvattingen van Calvijn. Er was dan ook een sterk streven om bindende belijdenisgeschriften
in te voeren. Hiertegen verzette zich een aantal meer gematigde predikanten.
In 1610 stelde de hofprediker ds. Uytenbogaerdt namens deze groep een proteststuk,
de zogenaamde Remonstrantie,
op die bij overheid en kerk werd ingediend. Deze Remonstrantie ging verder
over de vraag of de kerk over de staat, danwel de staat over de kerk moet
heersen, en over het theologische vraagstuk van de uitverkiezing (predestinatie).
Met name dit vraagstuk werd door de groep die bindende belijdenisgeschriften
wilde invoeren op de spits gedreven. Beide partijen schoven twee Leidse
hoogleraren als hun kampioenen naar voren, namelijk Arminius (remonstrant)
en Gomarus (contra-remonstrant), beide geen vechtersnaturen. |
|||||||||||
| meer over Arminius | ||||||||||||
|
Om
de geschillen te beslechten werd er in 1618 in Dordrecht een kerkvergadering,
de zogenaamde Synode van Dordrecht, bijeengeroepen. Voorzitter was ds.
Bogerman uit Leeuwarden, een uitgesproken en fel contra-remonstrant. De
Remonstranten werden niet als gelijkgerechtigden uitgenodigd, maar als
beklaagden gedagvaard, waartegen hun scherpzinnige woordvoerder Episcopius
tevergeefs protesteerde. De strijd liep toen vervolgens zo hoog op, dat
Bogerman driftig werd en op 14 januari 1619 de remonstranten kort en goed
wegjoeg. Kort daarop werden 200 predikanten
afgezet en velen daarvan verbannen. Deze stichtten nog in datzelfde jaar
1619 in Antwerpen hun "Remonstrantse Broederschap". |
|||||||||||
Gedoogd |
Velen keerden spoedig in het geheim weer terug en begonnen in Amsterdam hun eigen kerkdiensten te houden. Vanaf 1631 gebeurde dat zelfs openlijk. Hoewel ze in de Republiek steeds officieel verboden bleven, werden ze doorlopend oogluikend geduld. In die tijd bouwden ze hun vele schuilkerken. Ze konden hun eigen opleidingsschool voor predikanten stichten te Amsterdam, die in 1873 werd overgeplaatst naar Leiden. Vooral in het begin werden de remonstranten gehaat en belasterd. Zo werd hen ten onrechte in 1623 de moordaanslag op stadhouder Maurits ten laste gelegd. Na 1850 beleefden de remonstranten een zekere groei doordat vele vrijzinnigen, de strijd en de verwarringen beu geworden, de Hervormde Kerk verlieten en zich bij een Remonstrants Gereformeerde Gemeente aansloten. | |||||||||||
| Remonstrants Seminarie aan de Universiteit van Leiden | ||||||||||||
![]() |
Synode van Dordrecht | |||||||||||
| Op 4 september 2005 is,
ter gelegenheid van het 375-jarig bestaan van de remonstrantse kerk in
Amsterdam, een nieuw onderdeel van de website van de Univesiteitsbibliotheek
van Amsterdam in gebruik genomen.
In dit deel van deze website is de collectie van 379 prenten opgenomen die de Universiteitsbibliotheek indertijd ontvangen heeft uit het archief van de Remonstrantse Gemeente Amsterdam. Deze verzameling, die door de Universiteitsbibliotheek wordt gekenmerkt als 'klein', maar historisch van grote waarde en technisch van hoge kwaliteit, is nu gedigitaliseerd en via internet toegankelijk. Deze 'beeld-databank' geeft een mooi overzicht van de grafisch vastgelegde geschiedenis van de Remonstranten in Amsterdam en daarbuiten. Deze website staat op http://dpc.uba.uva.nl/remonstrantseprenten |
||||||||||||
| naar boven | ||||||||||||
|
voor het laatst bijgewerkt: 4/09/05 |
||||||||||||