Roemenië reis

Unieke Roemenië Reis

Voor velen staat Roemenië bekend als het land van Graaf Dracula en de dictator Ceauçescu, als een land van dreiging en angst, waar je misschien maar beter weg kunt blijven. In werkelijkheid is Roemenië één van de mooiste culturele schatkamers van Europa. Een land met verschillende nationaliteiten, met elk hun eigen taal, hun eigen tradities en vaak ook hun eigen religie. En een land van schitterend natuurschoon waar liefelijke heuvellandschappen worden afgewisseld door imponerende berggebieden.

Al eeuwen lang wordt dit Karpaten-land bewoond door Roemenen, Hongaren en Duitsers naast verschillende kleinere nationale minderheden. In deze reis zullen we met elk van ‘de grote drie’ kennismaken, met hun soms trotse en soms tragische geschiedenis, met hun verschillende manieren van geloven, met hun hoop en frustraties als nieuw EU-land, en met hun onderlinge (wan)verhoudingen.

In Boekarest – vroeger vanwege haar elegante schoonheid “Klein Parijs” genoemd – zal de bekende schrijfster Ana Blandiana ons vertellen over de duistere periode van de communistische dictatuur waar het hele land onder heeft geleden. We zullen voorbeelden zien van die oude schoonheid van de stad, maar ook van de ‘dictatuur van het beton’, die haar onder het communisme deels heeft overgenomen.

In Sibiu - het vroegere Hermannstadt - ontmoeten we de Duitse cultuur. Ondanks de grote uittocht van het Saksische volksdeel in de jaren negentig heeft de stad een Duitse burgermeester en functioneert de Duits Evangelische Kerk uit de 14e eeuw nog volop. In de loop van de reis zullen we een aantal prachtige kerkburchten bezoeken die nog her en der op het platteland van Transsylvanië te vinden zijn.

Cluj – in het Hongaars Kolozsvár – is het centrum van de Hongaarse cultuur. Hier zetelt de Unitarische kerk, die al eeuwen lang weet te overleven tegen de verdrukking in. We zullen uitgebreid kennis met hen maken. Maar ook de andere protestants Hongaarse kerk, de Reformatus kerk, heeft hier haar hoofdkwartier.

Reizen is ontmoeten en daarom biedt deze unieke reis u de kans een aantal dagen gastvrijheid te genieten bij mensen thuis in de prachtige Homorodvallei, midden in Transsylvanië. Hier ervaart u het echte plattelandsleven zoals dat in eeuwen maar weinig is veranderd. De aangename rust en ruimte, maar ook de uitdagingen voor de toekomst.

We  sluiten de reis af met een kort bezoek aan Brasov, alweer een parel van een middeleeuwse stad, schitterend gelegen aan de voet van de Karpaten. 

Het maximaal aantal deelnemers is 25; de richtprijs voor deze reis bedraagt bij 25 deelnemers ca. € 1275,- ; bij 15 deelnemers: ca € 1450,- .  Bij minder dan 15 deelnemers gaat de reis niet door.
Inbegrepen: retour vliegreis Amsterdam-Boekarest, luchthavenbelasting, overige belastingen, groepsbus voor de duur van de reis, hotelovernachtingen en overnachtingen bij mensen thuis, transfers, stadstours en lokale bezoeken.
Niet inbegrepen: lunches en diners, reis/annuleringsverzekering, entrees en toeslag 1 persoonskamer ad € 241,-.
De inschrijving sluit op 15 april. Wij vragen u een aanbetaling van € 200,-  te doen; van het reisbureau krijgt u hierover bericht. Wees er dus snel bij!

Voor meer informatie en inschrijving:
O. Oeseburg, Hofstedering 130, 3763 XM Soest.
Tel/Fax: (035) 6783777
e-mail: onno.oeseburg@planet.nl

Alle programmaonderdelen onder voorbehoud.

Grenzenloos
vrijzinnig

Grenzenloos vrijzinnig*

Vrijzinnige bruggenbouwers
Ten tweede trof ons de bijdrage van EU-commissievoorzitter Barroso, die aandacht vroeg van de kerken voor de dialoog met de grote groep Europeanen die geen geloof aanhangen. Dit voert ons in gedachten terug naar de voorjaarsbijeenkomst van onze taakgroep, waar Jan ter Laak wees op het ontkiemen van ‘civil religious impulses’ binnen het secularisme die perfect aansluiten bij de vrijzinnige varianten van de gevestigde kerken. Hij doelde daarbij vooral op vredesactivisten en mensenrechtenbewegingen, maar het geldt evenzeer dichter bij huis: ook op doodgewone caritas en mantelzorg hebben de kerken geen monopolie. Hoe belangrijk is het niet dat klerikalen en antiklerikalen leren beseffen en blijven beseffen dat ze dit gedachtegoed – naastenliefde(!) – als essentiële waarde delen. Voor de vrijzinnigheid ligt hier een functie als bruggenbouwer. Dit omdat polarisatie van ‘kerk’ en ‘wereld’ niet alleen heilloos maar ook heel on-Europees zou zijn. Onze taakgroep neemt waar zij de kans krijgt het voortouw bij dit bruggen bouwen.

Virtueel lantaarntje
Uit dien hoofde was de taakgroep benieuwd of onze vertegenwoordigers op de Assemblee veel Europese vrijzinnige geestverwanten hadden ontmoet. Wij stelden deze vraag telefonisch. Een volmondig ‘nee’ was het antwoord. Vrijzinnigen waren met een lantaarntje te zoeken, het rechtzinnige geluid overheerste. Wel staan in de gezamenlijke slotverklaring van de Assemblee migratie en klimaatverbetering uitgebreid beschreven als maatschappelijke taken voor de kerken. Vooral op het eerste front lijkt een vrijzinnig, tolerant accent essentieel. Ook dit wil de TEC tezamen met de IARF vertalen naar het niveau van onze doelgroep, de kerkelijke gemeenten. Het sluit rechtstreeks aan op het thema van onze voorjaarsbijeenkomst in 2007 èn van onze komende reis: Nieuwsgierigheid versus vooroordeel.
Vrijzinnige Europese impulsen opzoeken en bundelen beschouwen wij al sinds de oprichting van het Vrijzinnig Netwerk Nederland/Europa (VNN/E) in 2004 als een van onze kerntaken.
Zo komt de taakgroep tot een tweeledige korte termijn doelstelling: verstevigen van onze contacten in Transsylvanië (onze augustusreis) en via bestaande en nieuw te creëren vrijzinnige netwerken de samenwerking met de Franse vrijzinnigheid van de grond proberen te krijgen. In eerste instantie virtueel. De stuurgroep ‘Tochtgenoten’, die bovengenoemd net- werk beheert, is er mee bezig. Namens de TEC zit Onno Oeseburg in die stuurgroep. Mocht u mee willen denken, hebt u zelf Franse contacten die hier van pas zouden kunnen komen, òf wilt u zich opgeven voor de reis naar Transsylvanië, wendt u tot hem! onno.oeseburg@planet.nl

IJda Blüm,
taakgroep Europese Contacten

*Werktitel van een nieuw te starten elektronische nieuwsbrief over Europa tbv de Nederlandse vrijzinnigheid, een initiatief van Piet Pols te Utrecht, e-mail: pietpols@gmail.com

(Ook gepubliceerd in: Katern Geloof & Samenleving, in: ADREM, januari 2008)

Transsylvanië

De unitarische kerk van Transsylvanië.
Over haar verleden en betekenis in het heden voor binnen en buitenland.

Lezing door Tina Geels.

1. Inleiding.
2. actualiteit
3. geschiedenis.
4. contacten met de Remonstranten.
5. huidige situatie van de UKT
6. Wat kunnen we van elkaar leren?

De complete tekst van de lezing vindt u hier.

Nieuwsgierigheid versus vooroordeel

Nu ik voor de Taakgroep Europese Contacten dit verhaal schrijf, is in den Haag de meeste kruitdamp rond de Tweede Kamerverkiezingen opgetrokken. Wat natuurlijk niet betekent, dat de situatie nu ook helder is.

Een vrijzinnige bijdrage
De Taakgroep Europese Contacten (TEC) ziet vrijzinnige gemeentecontacten in Europa nog steeds als een inspirerende weg naar gemeenteopbouw in de betrokken gemeenten. Maar ook als specifiek vrijzinnige bijdrage aan de opbouw van het 'nieuwe' Europa door het tot stand brengen van persoonlijke gesprekken tussen Europese 'burgers' aan de basis van hun samenleving.
In het werkplan 2007 van de TEC staat allereerst de tweejaarlijkse ontmoetingsdag Europese contacten te Bussum op 31 maart, in samenwerking met de Nederlandse ledengroep van de International Association for Religious Freedom (IARF). Deze dag is van belang voor alle vrijzinnigen in Nederland die de toekomst van Europa een warm hart toedragen, in het bijzonder alle gemeenten en groeperingen die al contacten onderhouden met gemeenten elders in Europa. Verder voor alle met hen samenwerkende organisaties en natuurlijk voor alle Nederlandse leden van de IARF.
De snelle en onafwendbare groei van een nieuw soort Europa confronteert ons met economische en culturele tegenstellingen en dat kan heel bedreigend zijn. We zijn uit lijfsbehoud geneigd om die tegenstellingen te negeren, om ze af te dekken. Maar we weten ook, dat het nieuwe Europa zich door onze vooroordelen niet laat tegenhouden en ons uitdaagt om nieuwsgierig te zijn en het onbeminde onbekende te ont-dekken. We hebben blijkbaar een stevige aanloop nodig voor zo'n sprong over de grens. De ontmoetingsdag biedt voor iedereen een uitstekend startpunt!
De TEC en de IARF kozen als gespreksthema Nieuwsgierigheid versus vooroordeel en dat zal u in het licht van onze bedoelingen niet verbazen. We vonden Jan ter Laak, tot 1996 secretaris van Pax Christi Nederland en bestuurslid van het IKV en thans medewerker van het Nederlands Helsinki Comité*, bereid om ons aan de hand van dit spannende thema wakker te schudden en onze gesprekken in te leiden. Natuurlijk is tijdens deze dag ook weer ruim gelegenheid voorzien voor het uitwisselen van ervaringen tussen vertegenwoordigers van gemeentecontacten.

Verspiedersreizen
De TEC blijft ook in 2007 enthousiast deelnemen aan het periodiek werkoverleg binnen het 'Vrijzinnig Netwerk Nederland- Europa (VNNE)', dat sinds september 2004 actief is en waarin de taakgroep goeddeels zijn eigen doelstellingen herkent.
Verder hoopt de TEC in de loop van 2007 een verspiedersreis te kunnen maken naar Tsjechische unitariërs in Praag, gebruikmakend van de contacten die met hen al eerder in IARF-verband zijn gelegd. De TEC onderhoudt uit hoofde van zijn taak geregeld contact met verwante organisaties en de vertegenwoordigers van bestaande gemeentecontacten. We trachten de helpende hand te bieden bij het vestigen van nieuwe verbintenissen tussen gemeenten, maar de overstelpende vraag naar contacten vanuit unitarische gemeenten in Transsylvanië vindt helaas maar weinig respons in vrijzinnig Nederland. Dit baart ons wel enige zorg. Aangezien er onder individuele vrijzinnigen in Nederland toch wel degelijk belangstelling voor zulke contacten blijkt te bestaan, is de TEC van plan om voor deze belangstellenden in 2007 een verspiedersreis per bus naar unitarische gemeenten in Transsylvanië te organiseren.

Otto Meyling,
Taakgroep Europese contacten

Mocht u zich door onze vooruitzichten aangesproken voelen, belt of mailt u dan met: Onno Oeseburg, 035  678 37 77, e-mail: onno.oeseburg@ planet.nl

* Het Nederlands Helsinki Comité is een non-gouvernementele organisatie (NGO) ter bevordering van de internationale en sociale rechtsorde als basis tot handhaving van de mensenrechten; het Comité ontstond n.a.v. de slotacte van de eerste Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in 1975 te Helsinki.

(Ook gepubliceerd in: Katern Geloof & Samenleving, in: ADREM, januari 2007)

Kerk(on)vrede in Verweggistan

De remonstrantse gemeenten van Groningen en Leeuwarden ontvingen begin september 2006 een gezelschap van acht afgevaardigden van de beide unitarische gemeenten van Tîrgu Mure in Roemenië, waarmee de Remonstrantse Gemeente Groningen (naast het bestendige contact met Duitse lutheranen in Güstrow) een nieuw gemeentecontact heeft aangeknoopt.

Onvrede
Maar tijdens het bezoek bleek ook hoezeer de voorgaande contacten tussen Nederlandse vrijzinnigen en Transsylvaanse unitariërs de weg naar wederzijdse betrekkingen al hebben bepaald. Ook bij dit bezoek kwam meerdere malen ter sprake dat de hervormd-protestantse kerk (de 'Reformatus'), die de protestantse meerderheid vormt in het Roemeense Transsylvanië, de kleine protestantse minderheid van de unitarische kerk niet als medechristenen erkent, omdat de laatste het oude dogma van de Drievuldigheid nadrukkelijk afwijst. Deze onvrede geeft de betrokken kerken tot op heden geen aanleiding tot oecumenische toenadering en bestendigt een toestand van permanente, wederzijdse frustratie en zelfs tegenwerking. De door beide kerken gedeelde verantwoordelijkheid voor het bestuur van het Protestants Theologisch Seminarium te Cluj-Napoca vormt daarbij een noodlottig overblijfsel uit de tijd van het communistisch regime.
Vrijzinnigen in Nederland overvalt bij zoiets het gevoel in een museum te zijn beland. Naast verbazing en onbegrip over zulke tegenstellingen voelen we de onmacht van onze hand, die zou willen helpen. Wat moeten wij, vrijzinnigen hier en nu, in dit museum?

Vrede
Nog onlangs aanvaardden de remonstranten in hun Algemene Vergadering van Bestuur en na een lange, intensieve periode van voorbereiding een nieuwe geloofsbelijdenis. Ze belijden daarin ondermeer, dat 'God, de Eeuwige . ons wenkt naar een toekomst van vrede'. Drie maanden later verschijnt de brochure 'De lieve vrede' (werkschrift voor doopsgezinden, remonstranten, vrijzinnige protestanten VVP en vrijzinnigen NPB met het oog op de gezamenlijke beraadsdag in 2007). In zijn inleiding tot 'De lieve vrede' vraagt coördinerend redacteur ds.Tom Mikkers zich af, of mensen vrede eigenlijk nog wel kunnen zien als een 'haalbare' doelstelling. Daarmee zet hij ons traditionele vertrouwen in de zaak van de vrede meteen op haarscherp. Verderop in de brochure stelt drs. Maurits Berger vanuit het Clingendael-instituut de principiële vraag: is religie de oorzaak van gelovig handelen of de rechtvaardiging ervan? Of, in ons geval: is de Drievuldigheid de oorzaak of het excuus in de Transsylvaanse onvrede? Iets voor een workshop? Of is Transsylvanië voor ons, vrijzinnigen, toch te ver weg?

Otto Meyling,
Taakgroep Europese contacten

(Ook gepubliceerd in ADREM van november 2006, pagina 8)

Schiftende kleuren

Begin augustus nam ik deel aan de Creatieve Midweek in de Hoorneboeg. Lekker remonstrants schilderen, niet teveel praten. Tegen het einde kwam ik toch in gesprek met een deelnemer, nog wel van roomse huize. Ze zei: 'Wat blijven die remonstranten toch altijd op zichzelf!'

Directe contacten met de basis
Nu groeit onder vrijzinnigen in Oost-Europese landen de laatste jaren een grote en dringende vraag naar directe contacten met gelijkgezinden in West-Europa. De recente uitwisselingen van remonstrantse en Roemeens-unitarische predikanten maken duidelijk, hoezeer zij het gesprek met ons werkelijk nodig hebben om hun plaats in het Europa-van-morgen te vinden.
Ze doen een oecumenisch beroep op òns, niet op onze waarnemers. Waarom komen wij, vrijzinnige gemeenten in Nederland, niet of nauwelijks tegemoet aan die vraag? Zijn we echt wel zo nieuwsgierig als we zeggen te willen zijn? Of hebben we soms last van vooroordelen? De Taakgroep Europese Contacten TEC, samen met de Nederlandse ledengroep van de International Association for Religious Freedom IARF, nodigt alle vrijzinnigen van Nederland uit voor de traditionele, tweejaarlijkse ontmoetingsdag voor Europese (gemeente)contacten op zaterdag 31 maart 2007 in de gastvrije remonstrantse kerk te Bussum.
Het thema voor deze dag zal zijn Nieuwsgierigheid versus vooroordeel, als opmaat naar een Europese vrijzinnigheid. U hoort er meer van.

Otto Meyling,
Taakgroep Europese contacten
e-mail: o.meyling@planet.nl

(Ook gepubliceerd in: Katern Geloof & Samenleving, in: ADREM, september 2006)