World Press

Enkele weken geleden verscheen in alle kranten een andere foto (zie hiernaast) uit Libanon. Vijf jonge welgestelde Libanezen rijden met hun glimmende rode cabrio door de puinhopen van Zuid-Beiroet, na de Israëlische bombardementen. Spencer Platt fotografeerde hen en werd de winnaar van de World Press Photo. De foto is inderdaad fascinerend. Vergeleken met de gruwelplaatjes is de foto van Platt van een heel ander soort. Het is geen aanklacht tegen één van de strijdende partijen, maar tegen het geweldadige gedrag van mensen. Je ziet op de foto hoe de Libanezen getroffen zijn. Hun huizen liggen in puin. De armoedige flatgebouwen en de dure stadsvilla's. Tussen de puinhopen verschijnt dan die sjieke auto met zijn verwende inzittenden, die als ramptoeristen kijken. Ze kijken met een mengeling van fascinatie en afgrijzen. Spencer Platt toont de vernieling en de chaos. Bewoners lopen bellend heen en weer, want er moet veel geregeld worden. In dit troosteloze decor duikt die mooie auto op, met daarin die al even mooie mensen. Even wat puinhopen kijken en dan gauw naar het strand, zo lijkt het. Kijken en gezien willen worden. Toekijken, niet meeleven. Midden in die auto zie je hoe één van de vrouwen haar mobieltje op houdt. Stuurt ze ondertussen een smsje of maakt ze snel even wat foto's voor haar weblog? Dat mobieltje bevindt zich vlak onder het snijpunt van de diagonalen. Het lijkt wel of alle absurditeit hier samenkomt. De verbondenheid met het leven loopt alleen nog via het gsm-netwerk. Het leven dat zich voor je ogen voltrekt is niet veel anders dan het zoveelste level van en spannend computergame.

"U hebt uw gelaat voor ons verborgen, u hebt ons moedeloos gemaakt en ons overgeleverd aan ons eigen wangedrag" staat in Jesaja. Dat is wat Platt ons met deze foto laat zien. Hij is eigenlijk geen fotograaf, maar een ziener, een profeet. Hij confronteert ons met ons eigen (wan)gedrag. Hij wil ons laten nadenken over deze wereld en ons handelen hierin. Hij confronteert mij met mijn (te) snelle oordeel over bommengooiers, rijke ramptoeristen en oppervlakkige communicatie. Hij laat mij kijken in de spiegelende designbrillen om mij na te laten denken over mijzelf, zoals profeten dat al eeuwen doen.

(Dit stukje heb ik geschreven voor ons gemeenteblad Raakvlak, in maart 2007. De foto stond er bij. Naderhand verschenen veel publicaties over de mensen op de foto. Zij bleken te werken voor een hulpverleningsorganisatie.)