De tijd

Wie gelukkig is, is zich er niet van bewust dat er zoiets is als tijd in zijn leven.
Een moment van geluk is ons immers alweer ontglipt als wij bedenken dat het ook weer voorbij kan gaan.

‘Geniet op alle dagen van je leven die God je heeft gegeven’ (Prediker 9:9), zegt de Prediker in een passage waarin hij overigens ook laat blijken hoezeer hij zich bewust is van wat hij noemt de ‘verraderlijkheid’ van de tijd.

Genieten is opgaan in het ‘nu’ en wat een geluk als wij dat kunnen! ‘En aan de rivieren mijner gedachten zit ik stilletjes en genoeglijk en rook een steenen pijpje en voel de zon op mijn lijf schijnen en zie ’t water stroomen, voortdurend stroomen naar ’t onbekende. En ’t onbekende deert mij niet. (…) En ik ben dankbaar dat mij dit gegeven is. En in ootmoed pijp ik nog eens aan en voel mij God, de oneindigheid zelf. Doelloos zit ik, Gods doel is de doelloosheid. Maar voor geen mensch is het weggelegd dit bij voortduring te beseffen’.(Nescio)

Het verleden en de toekomst kunnen vaak op zo’n hinderlijke wijze present zijn en bezit nemen van het ‘nu’. We kennen immers zoals Augustinus in zijn Belijdenissen al opmerkte het ‘heden van het verleden’ en ‘het heden van de toekomst’.
Het verleden waar wij ons voor schamen is ‘heden’ zonder dat wij daar enige inspanning voor hoeven te verrichten. Hetzelfde geldt voor de toekomst die wij vrezen. Zij is present in de zorgen die wij ons om haar maken.

Negatieve zaken zijn dus als vanzelf ‘present’. Positieve moeten present gesteld worden; we moeten m.a.w. er een inspanning voor verrichten. Die inspanning noemen we als het om het verleden gaat ‘gedenken’ en als het om de toekomst gaat ‘hopen’. Wie hoopt stelt immers in zijn handelen de toekomst waar hij in gelooft al present. Hopen is toch dingen doen die toekomst hebben?

Het is ons zelfs gegeven een halt toe te kunnen roepen aan de negatieve doorwerking van het verleden in het heden. We doen dat als wij vergeven.
Wie zijn geluk vindt in het opgaan in het ‘nu’ lijkt de tijd alleen maar te kunnen vrezen.
Maar wie gedenkt, vergeeft en hoopt maakt aan die bedreiging een einde en kan de tijd ervaren als gave.

(Een meditatie voor Mijnke over de tijd nu ze er de beschikking over heeft.)