Homepage
Bundel Mijnke
Webmaster

Tom Mikkers (1969) is remonstrants predikant in Delft.

In evenwicht
door Tom Mikkers
 
We hebben het als kerk de afgelopen jaren een beetje afgeleerd. Om te spreken over wat ons in de samenleving wel of niet bevalt en om vervolgens ook nog eens te bedenken hoe de politiek hierop zou moeten reageren. Felle debatten over de bom, Zuid-Afrika of de kerk als maatschappelijk geweten waren zo’n twintig jaar geleden hete onderwerpen die de emoties hoog deden oplaaien in allerlei kerkelijke verbanden. Consensus kon over deze onderwerpen nauwelijks worden bereikt. Je kon alleen maar voor of tegenstanders tellen. Je kon meedoen of wegblijven. En als je niet op straat protesteerde met een spandoek omdat je tegen was, dan protesteerde je wel tijdens een vergadering omdat je voor was. De kerk als maatschappelijk geweten ontwikkelde zich tot een zeer emotioneel geweten. En de felheid waarmee het grote gelijk werd bevochten deed vermoeden dat hart van de religie met deze onderwerpen was blootgelegd.

En toen was het opeens over. Alsof er geen onderwerpen meer waren, alle ongelijkheid in de wereld was opgeheven, het leger en de bom waren afgeschaft en het Koninkrijk daadwerkelijk was aangebroken. De kerk was dolgedraaid rondom enkele thema’s en was metaalmoe geworden van haar eigen wapenwedloop: ben je voor of ben je tegen.
Begin jaren negentig brak een periode aan waarin meer ruimte kwam voor het persoonlijke geloofsleven. Onderwerpen als stilte, spiritualiteit, ‘wie ben je echt?’ en ‘wie of wat is God voor je?’ werden populair en wie het nog waagde een al te gearticuleerd politiek standpunt in te nemen kreeg een boze blik toegeworpen alsof gezegd werd: stil, we zijn in gebed. Maar ook de spirituele aanpak heeft haar keerzijde want God wordt wel heel gemakkelijk het verlengstuk van onze eigen emoties. De kerk werd niet meer een plaats van voor of tegen maar van prettige gevoelens: want als we ons prettig voelen of een mooie ervaring hebben, dan is God ook heel dichtbij.

Toegegeven: er is niets mis mee als je diepe dingen voelt en die gevoelens in een religieuze context plaats. Maar er is ook niets mis mee als je de evangelische liefde een warm hart toedraagt door eens een stevig politiek standpunt in te nemen. Het gaat alleen wel mis als je vervolgens daarmee je gelijk voor altijd en eeuwig wilt vastleggen. Dan onstaan er immers tegenstellingen die nauwelijks nog te overbruggen zijn.

Misschien zijn we als kerk wel toe aan een nieuwe fase. Een periode waarin we enerzijds in alle ernst de ingewikkelde en mensonterende situaties aan de kaak stellen. Er zijn nog genoeg onderwerpen dichtbij en verder weg over om ons druk over te maken: kinderarbeid in India, de doodstraf in de Verenigde Staten, vluchtelingen of asielzoekers in ons eigen land. Onderwerpen die de gemoederen vast hoog doen oplaaien wanneer we deze bespreken maar waarvan het nog verwerperlijker is om deze in een kerk waar liefde en rechtvaardigheid wordt beleden, te verzwijgen. Anderzijds is het wijsheid om de gemeenschap die we ook willen zijn niet te laten bezwijken onder teveel politiek gewicht. Een geloofsgemeenschap is geen politieke Rambo.

Ons geloof is een aardse aangelegenheid en geen hemels tijdverdrijf. Een kerk wordt week en zweverig als we de samenleving vergeten en alleen nog maar onze eigen gemoedstoestand in het centrum van aandacht plaatsen.
 
naar boven

voor het laatst bijgewerkt: 27/04/2007