Groet elkander met de heilige kus

1. Hij kusse mij met de kussen van zijn mond,
want kostelijker dan wijn is uw liefde.(NBG)
In de joodse traditie wordt deze tekst zo uitgelegd dat de Eeuwige zijn Thora, de tien geboden, de regels ten leven, op de Sinaï, op de lippen van Israël gelegd heeft. De Joden hebben de Thora door Gods kus ontvangen. Het kussen van de Eeuwige is leven gevend en van Mozes wordt gezegd dat hij is gestorven op Gods kus. 
In ‘De drie rozen’ schrijft Abel Herzberg:

Dan is er het spreken over de Eeuwige wat ik soms niet laten kan en er blijft één troost:
”Er is in ieder woord een woord,
dat tot het onuitsprekelijke behoort.
Er is in ieder deel een deel van het ondeelbare geheel. 
Gelijk in elke kus, hoe kort, 
het hele leven meegegeven wordt.”

2. In de bijbel wordt de wijsheid van God, het vrouwelijke woord gogma, verbeeld als een zuster en de wijsheid van andere goden als een vreemde vrouw. Het is een praktische vaardigheid van goed doen en liefhebben. Het slaat dus niet op vrouwen, maar op de wijsheid in ieder mens, in mannen en vrouwen. 
Wij zijn vrij om te kiezen, aan ons de keuze door wie we ons laten kussen.

3. Waartoe roept Paulus ons op?
De gemeente waar Paulus aan schrijft is een zeer gemengde gemeente uit alle volken: Joden, Grieken, Romeinen en Christenen, mannen en vrouwen. Hij noemt deze gemeente ‘ekklesia van Christus’. Iedereen mag aan tafel, de Thora voor alle volkeren, dat heeft Paulus voor ogen. En de heilige kus waartoe Paulus oproept is de kus in de lijn van de Thora en deze werd gegeven voor het avondmaal. Dat is de kus die je in de vrijheid zet, verzoent, die ruimte geeft.
Ik roep u op om elkaar te blijven groeten met heilige kussen. Amen.

(Deze preek is gehouden in de Rode Hoed, Oude Remonstrantse kerk in Amsterdam, in april 2002 een week voordat ik begon als pastoraal werkster in de Remonstrantse Gemeente te Apeldoorn.)