Bundel Mijnke
Webmaster
Willemien van Veen-de Graeff (1937) is emerita remonstrants predikant, lid van de Raad voor Theologie en Patoraat en de Raad voor Samenwerking en Oecumene, remonstrants vertegenwoordiger in de Raad van Kerken in Nederland en in de World Alliance of Reformed Churches.
Vrijmoedig spreken over een geheim?
(een artikeltje)
Vrijmoedigheid, Grieks: parrèsia, alles zeggen, is een boeiend begrip. Het gaat niet zozeer om een wijze van spreken als wel om een wijze van zijn die voortkomt uit innerlijk vrij-zijn:
“Dit meen ik oprecht, dit heb ik op mijn hart, daar sta ik dan ook voor”. Met vrijpostigheid of zelfingenomenheid van wie het allemaal zo goed weten, heeft ze niet van doen.
In de ontwikkeling van de Klassieke democratie en filosofie heeft ‘vrijmoedigheid’ een rol gespeeld. De retorica gebruikt listige technieken om te overtuigen, de vrijmoedige spreekt openhartig en persoonlijk. Een veelzeggend verschil, ook waar het gaat over geloof.
In het Oude Testament staat een prachtig verhaal over Daniël die voor het open raam zijn gebeden zegt, wetend dat hij daarmee een ‘wet van Meden en Perzen’ overtreedt (Dan.6:11) Hij houdt vast aan zijn innerlijke overtuiging en de vormen die daarbij horen met een nuchtere vanzelfsprekendheid die jaloers kan maken. Het beeld van een mens die weet van een richting (‘Jeruzalem’ voor Daniël) en daarvoor uitkomt, die niet zonder meer meegaat in wat zijn omgeving verwacht of verlangt. Daniël voor het open raam, een beeld om vast te houden.
‘Paulus’ schrijft over de ‘wapenrusting Gods’
aan wie geloven en een nieuwe levenswijze moeten vinden in een multiculturele
omgeving: Houd stand, waag het met wat je hebt opgevangen van het evangelie
van gerechtigheid en vrede. Voor hem is dat een boodschap die wil worden
verdergesproken - en ‘gedaan’! - al raakt zij tegelijkertijd, als boodschap
over Gòd, aan een Geheim (6:19). Want wij worden steeds slechts
een fragment gewaar van “datgene wat ik aanwezig weet of alleen maar vermoed”,
woorden van Abel Herzberg uit zijn (enige) gedicht. “Er is in ieder woord
een woord / dat tot het onuitsprekelijke behoort.”
Zo kan het: vrijmoedig spreken over een geheim,
in poëzie of ‘op kousenvoeten’, in een gemeente of met mensen daarbuiten.
Met die wonderlijke bescherming van hoofd tot voeten die ons wordt toegedacht.
Het blijft te wagen. In alle vrijmoedigheid.
(Een artikeltje in het gemeenteblad
van Naarden-Bussum)
voor het laatst bijgewerkt: 23/04/2007