Rechtstreeks aanspreken

Ook ‘gewone’ mensen verliezen vertrouwen in elkaar als er meer ‘schijn’ dan ‘zijn’ in de relatie aanwezig is. We hebben ervaren, dat de risico’s om echt te spreken groot zijn. Maar wat niet gezegd mag/kan worden (tactieken, geheimen, gevoelens, onwelgevallige opvattingen), staat  tussen ons in. Zo kunnen mensen jarenlang om elkaar heen draaien. En we gaan elkaar in schijngevechten te lijf. Die gaan namelijk niet over de zaken die werkelijk aan de orde zijn. Daarover wordt immers gezwegen. We verbreken zelfs uit onmacht en boosheid relaties, zonder zelfs maar te pogen elkaar werkelijk te ontmoeten. 

‘Rechtsstreeks aanspreken’ helpt mensen om weer vertrouwen in elkaar te krijgen. Die vorm van contact wil de ander als een zelfstandig, betrouwbaar persoon benaderen. Met alle voorzichtigheid en wijsheid die daarbij geboden is. Want we zíjn angstige, kwetsbare mensen; we kúnnen elkaar maken en breken. Toch zijn ‘ik’ en ‘jij’ samen verantwoordelijk voor wat er tussen ons afspeelt. En dat dan proberen te benoemen. En zo te pogen met elkaar te zoeken naar wat scheidt en bindt. Wie daarbij vertrouwen schenkt aan de ander kan vaak ervaren, dat er (langzaamaan) vertrouwen terugkomt. Daarvan worden de meeste relaties stukken sterker! 

Een dergelijk ‘rechtsstreeks spreken’ meende ik in de tijd van de kabinetsformatie op te merken. Het is in elk geval dát vertrouwen dat ik ook in onze gemeente probeer te stimuleren. 

Voor mij heeft dit te maken met de gedachte die ik aan Martin Buber ontleen, dat God mij aanspreekt als een ‘ik’ die ‘jij’ tegen een ander kán zeggen. En als ik dat doe kan de ander  eveneens een ‘ik’ worden die ‘jij’ kan zeggen. Zo kunnen ‘ik’ én ‘jij’ beiden tot ons recht komen en elkaar werkelijk ontmoeten. Dat scheelt een heleboel heibel en onnodige conflicten. En dat lijkt me een zegen voor ons land en voor onze gemeente. 

Bovenstaande tekst is een Ter Overweging uit de Maandbrief van maart 2007 van de Doopsgezinde Remonstrantse Vrijzinnig Protestantse gemeente Amersfoort