webmaster
Chronologie van het conflict
Ontleend aan Hans Kuitert en Mouin Rabbani, Palestina, land zonder vrede, uitgeverij Bzztôh, Den Haag: 2004| 1882-1903 | Eerste ‘aliya’, de vlucht van joden voor de pogroms in Rusland en vestiging in Palestina. |
| 1896 | Oostenrijkse journalist Theodor Herzl, de grondlegger van het politieke zionisme, publiceert Der Judenstaat, waarin hij de stichting van een Joodse nationale staat bepleit. |
| 1897 | Het eerste Zionistische Congres in Basel besluit te ijveren voor een Joodse nationale staat in Palestina, toen een onderdeel van het Ottomaanse Rijk. |
| 1909 | Stichting van Tel Aviv, de eerste nieuwe Joodse stad in Palestina. Groei van Joodse instituties in Palestina. |
| 1904-1914 | Tweede aliya |
| 1914-1918 | Eerste Wereldoorlog |
| 1915 | Groot-Brittannië zegt Hussein ibn Ali, de beschermer van Mekka, de Arabische controle over Arabisch land toe in ruil voor Arabische steun in de strijd tegen het Ottomaanse rijk. |
| 1917 | 2 november. Groot-Brittannië geeft de Balfour-verklaring uit die steun toezegt voor de vestiging van een ‘Joods Nationaal tehuis’ in Palestina. |
| 1922 | De Volkerenbond geeft Groot-Brittannië het mandaat over Palestina. De Balfour-verklaring wordt in de voorwaarden van het mandaat opgenomen. |
| 1922-1947 | Groeiende spanning en gewelddadigheden tussen Arabische bevolking en Joodse bevolking/milities. |
| 1929 | Uitmoording Joodse gemeenschap in Hebron. |
| 1933 | Hitler komt aan de macht in Duitsland. Toename van de joodse migratie naar Palestina. |
| 1936-1939 | De Arabische opstand in Palestina, vooral gericht tegen de Britten. De opstand wordt in 1939 neergeslagen. |
| 1936 | Groot-Brittannië zet een stop op de joodse immigratie naar Palestina. |
| 1937 | Peel-commissie stelt een deling voor van Palestina in twee staten voor twee volken. Arabieren zijn tegen. |
| 1939 | Britse regering stelt in het ‘White paper’ één staat met daarin twee naties voor. |
| 1939-1945 | De Tweede Wereldoorlog. Nazi-Duitsland roeit zes miljoen joden uit. |
| 1946 | 22 juli. Aanslag op het Britse hoofdkwartier in Jeruzalem door Israëlische milities. De gevechten tussen Joodse en Arabische milities gaan door. |
| 1947 | April. Groot-Brittannië geeft het
Mandaat over Palestina terug aan de VN.
29 november. De Algemene Vergadering van de VN beveelt met Resolutie 181 aan Palestina op te delen: een Joodse staat op 57 procent, een Arabische op 41 procent en een internationale zone rond Jeruzalem. De Joodse gemeenschap accepteert het plan. De Palestijnen en de Arabische staten verwerpen het. De strijd om Palestina barst los. |
| 1948 | April. De zionistische legers beginnen
een veroveringstocht om zoveel mogelijk land te bezetten voordat het mandaat
afloopt. Dit gaat gepaard met het verdrijven van honderdduizenden Palestijnen
en duizenden doden.
14 mei. Meteen na het beëindigen van het mandaat roept David Ben Gurion, namens de Joodse gemeenschap, de staat Israël uit. De volgende dag vallen Arabische legers aan. Een aantal Palestijnse dorpen wordt door Israëlische milities uitgemoord. Israël wint de strijd . 750.000 Palestijnen ontvluchten het gebied. 11 december. De Algemene Vergadering van de VN eist in Resolutie 194 dat de terugkeer van de vluchtelingen wordt toegestaan. Ook wordt compensatie verlangd voor schade of verlies aan bezittingen |
| 1949 | Wapenstilstand. Israël behoudt controle over 77 procent van het vroegere mandaatgebied. Jordanië krijgt 21,5 procent (de Westoever en Oost-Jeruzalem) en annexeert dat in 1950. Egypte krijgt het bestuur over 1,5 procent (de Gazastrook). Ongeveer 750.000 Palestijnen – 64 procent van de totale bevolking – zijn ontheemd en verblijven in vluchtelingenkampen. Van hun 475 dorpen zijn er 418 totaal ontvolkt. Israël maakt 385 dorpen met de grond gelijk. |
| 1956 | Tijdens de Suezcrisis valt Israël in samenwerking met Frankrijk en Engeland Egypte aan en bezet de Sinaï en de Gazastrook. Amerika treedt krachtig op en Israël wordt in 1957 gedwongen zich terug te trekken. De VN installeert een vredesmacht in de Sinaïwoestijn. |
| 1964 | De Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO wordt door de Arabische Liga opgericht. |
| 1967 | Juni. Israël valt Egypte aan en begint
daarmee de ‘Zesdaagse Oorlog”. Israël verovert de Westoever, Oost-Jeruzalem,
de Gazastrook, de Sinaï, de Golanhoogte en twee Saoedische eilandjes.
Een kwart van de Palestijnse bevolking slaat opnieuw op de vlucht.
27 juni. Het Israëlische parlement annexeert Oost-Jeruzalem en breidt de grenzen van de stad sterk uit. De Veiligheidsraad verklaart in Resolutie 252 de maatregelen ‘ongeldig’. 26 juli. Yigal Allon, minister van defensie, lanceert een plan, bedoeld om een eventuele toekomstige Arabische staat op de Westbank te omringen met bij Israël behorend grondgebied. Het Allon-plan is een belangrijke basis voor de kolonisatiepolitiek van Israël in de bezette gebieden. November. De Veiligheidsraad neemt Resolutie 242 aan die Israël oproept de bezette gebieden te verlaten. |
| 1967-1970 | Fatah en andere Palestijnse organisaties beginnen vanaf Jordaans grondgebied een guerrilla tegen Israël. In 1968 grijpen deze facties de controle over de PLO. In februari 1969 wordt Fatah-leider Yasser Arafat gekozen tot voorzitter van het Uitvoerend Comité. De PLO voert tal van ‘internationale operaties’ uit, voornamelijk vliegtuigkapingen. In 1970 verdrijft Jordanië de PLO, die uitwijkt naar Libanon. |
| 1973 | Egypte en Syrië lanceren de oktoberoorlog Yom Kippoeroorlog – maar slagen er niet in de bezette gebieden blijvend te heroveren. De oorlog leidt tot diplomatieke pogingen een Arabisch-Israëlische vrede te bereiken. |
| 1974 | De VN erkennen de PLO als de vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. |
| 1975 | Het begin van de Libanese burgeroorlog, waarin de PLO een belangrijke rol speelt. |
| 1977 | Likud-leider Menahem Begin wordt gekozen tot premier van Israël. Begin accelereert de kolonisatie van de bezette gebieden. De Egyptische president Anwar Sadat bezoekt als eerste Arabische leider Israël. Dat is het startsein voor onderhandelingen die in 1979 leiden tot een Israëlisch/Egyptische vrede. |
| 1982 | Israëlische invasie in Libanon, uitmondend in de bloedbaden aangericht door christelijke milities, in de Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Chatilla, waarbij enkele duizenden mensen omkomen. De PLO wordt gedwongen van Beiroet naar Tunis te vertrekken. |
| 1987 | De eerste Palestijnse opstand, de intifada breekt uit. |
| 1988 | Februari. De islamitische verzetsbeweging Hamas wordt opgericht. |
| 1991 | Na de eerste Golfoorlog brengt de vredesconferentie van Madrid voor het eerst Israëlische en Palestijnse onderhandelaars samen. |
| 1993 | Het Oslo-vredesproces. Geheime onderhandelingen tussen Israël en de PLO resulteren in Oslo in een overeenkomst over beperkte Palestijnse autonomie en het voornemen het conflict binnen vijf jaar op te lossen. Daarmee komt een einde aan de intifada. Eerste zelfmoordaanslag van Hamas in Israël. |
| 1994 | De Palestijnse Autoriteit (PA) wordt gevestigd in ongeveer zestig procent van de Gazastrook en in Jericho. De Joodse nederzettingen blijven groeien. |
| 1995 | September. Met het `Oslo II Akkoord` krijgt
de PA de volledige controle over de Palestijnse bevolkingscentra op de
Westbank en gedeeltelijke administratieve zeggenschap over andere delen.
Israël houdt voorlopig de macht in de resterende zeventig procent.
4 november. Israëls premier Yitzhak Rabin wordt vermoord door een joods extremist. |
| 1996 | 29 mei. Door een golf van zelfmoordaanslagen
van Hamas, in reactie op de liquidatie van een van de leiders, weet Likud-leider
Benyamin Netanyahu de verkiezingen te winnen.
September. Bloedige Israëlisch/Palestijnse botsingen nadat Israël een tunnel langs de Haram al-Sharif heeft geopend. Er sterven 65 Palestijnen en 15 Israëli’s. |
| 1997 | Het Hebron Protocol verdeelt Hebron in twee zones. Israël houdt het historische centrum van de stad in handen. Ondanks protesten begint Israël met de bouw van de nieuwe nederzetting Har Homa ten zuidoosten van Jeruzalem. |
| 1998 | De Wye River-overeenkomst, die maar ten dele wordt uitgevoerd. De PA blijft steken in een volledige controle over 15 procent van de Westoever. |
| 1999 | 4 mei. De beoogde einddatum van de Oslo-overeenkomst
is niet gehaald. Onderhandelingen over een definitieve oplossing moeten
nog beginnen.
17 mei. Ehud Barak wordt gekozen tot premier van Israël. Hij weigert de Wye River-overeenkomst verder uit te voeren. 4 september. In Sharm al-Shaikh wordt een overeenkomst getekend voor verdere Israëlische troepenterugtrekking. Ook dit akkoord wordt door Barak niet uitgevoerd. |
| 2000 | Juli. De poging van Barak, met hulp van
de Amerikaans president Clinton, om in Camp David met Arafat te komen tot
een definitieve oplossing mislukt.
28 september. Om de Israëlische soevereiniteit over Jeruzalem te bevestigen bezoekt Ariel Sharon met ongeveer duizend soldaten en politie de Haram al-Sharif. 29 september. Bij rellen bij de Haram al-Sharif worden vier Palestijnen gedood. De Al Aqsa-intifada is begonnen. |
| 2001 | Januari. Op voorstel van Clinton wordt
een mislukte poging ondernomen in Taba om het conflict uit de weg te ruimen.
6 februari. Likud-leider Ariel Sharon wordt gekozen tot premier van Israël. Hij gaat een coalitie aan met onder meer de Arbeiderspartij. Het geweld verhevigt met nieuwe zelfmoordaanslagen, Israëlische invasie en belegering van de Palestijnse steden. December. Eerste Israëlische belegering van Arafats hoofdkwartier in Ramallah. Die omsingeling is pas na de dood van Arafat opgeheven. |
| 2002 | Maart. Na een Palestijnse zelfmoordaanslag
in Netanya (29 doden) trekt het Israëlische leger de Westoever binnen
en herbezet de Palestijnse steden.
Maart. Arabische top lanceert het Arabisch vredesinitiatief. Juli. De Amerikaanse president Bush eist vervanging van het Palestijns leiderschap, maar onderschrijft de vestiging van een Palestijnse staat. Israël begint met de bouw van een ‘scheidingsmuur’. September. Israël verwoest systematisch alle gebouwen rond het hoofdgebouw op Arafats compound in Ramallah. |
| 2003 | 28 januari. Israël kiest opnieuw
Sharon tot premier. Hij sluit nu een coalitie met de rechtse en extreemrechtse
politiekpartijen.
Maart. Het kwartet, bestaande uit de EU, de VN, Rusland en de VS, ontvouwt zijn ‘wegenkaart’ met als doel een oplossing van het conflict in 2005. Juni. Palestijnse militante bewegingen kondigen een eenzijdig bestand aan. Israël voelt zich er niet aan gebonden. Augustus-september. Na de eliminatie van een politiek leider van Hamas heffen de militante bewegingen de wapenstilstand op. December. Een burgerinitiatief van Israëliërs en Palestijnen lanceert de ‘Geneefse Vredes Akkoorden.’ |
| 2004 | Premier Sharon lanceert zijn plan voor eenzijdige
terugtrekking uit de Gazastrook en vier kleine nederzettingen op de Westbank.
November. Arafat overlijdt |
| 2005 | Januari. Mahmoud Abbas wordt gekozen tot
president van het Palestijnse volk. Premier Sharon raakt in een onomkeerbaar
coma.
Augustus. Het Israëlische leger trekt zich terug uit Gaza. Israël behoudt wel de controle over de grenzen van Gaza. De beschietingen vanuit Gaza richting Israël gaan door. |
| 2006 | Januari. Hamas wint de parlementsverkiezingen
in de Palestijnse gebieden. Fatah weigert om met Hamas een coalitieregering
te vormen. Hamas vormt de regering. De internationale gemeenschap verbreekt
alle politieke contacten met de nieuwe Palestijnse regering en beëindigt
iedere financiële relatie. Toenemend geweld tussen de Palestijnse
families, clans en politieke facties in Gaza. Verkiezingen in Israël.
Kadima wint nipt en gaat een coalitie aan met de Arbeidspartij en enkele
kleine rechtse partijen.
Zomer. Israël valt Gaza binnen na het kidnappen van een Israëlische soldaat door Palestijnse militanten. Hezbollah valt vanaf de noordgrens Israël binnen en doodt en ontvoert 4 Israëlische militairen. Israël valt Libanon binnen en bombardeert vanuit de lucht strategische doelen en ‘Hezbollah infrastructuur’. De Israëlische reactie wordt internationaal beoordeeld als buitenproportioneel en het gevolg van de onervarenheid en onzekerheid van de Israëlische regering. |
| 2007 | Maart. Onder leiding van Saoedi-Arabië
vormen Hamas en Sharon een eenheidsregering.
Juni. Hamas pleegt een coup in Gaza en neemt de macht over. November. Internationale top in Annapolis (VS) waar een nieuw vredesproces tussen Israël en de Palestijnen wordt gelanceerd. Het proces komt traag op gang en wordt gehinderd door Israëlische obstructies en doorgaand geweld vanuit en in Gaza. Israël isoleert Gaza. |
| 2008 | Januari. Israël gaat over tot totale
isolatie van Gaza. Hamas opent de grens met Egypte.
Februari. Hamas sluit de grens met Egypte na toezeggingen van Egypte dat deze Hamas zal betrekken in een oplossing van het probleem aan de grenzen. |