Publicaties
Toekomstverwachting bij de Remonstranten
door de eeuwen heen
Twee vragen werden op de studiedag behandeld. De eerste was: 'hoe dachten de remonstranten over het einde der tijden, het komende Godsrijk en het individuele voortbestaan na de dood'. In de bijdrage van dr. S. Vuyk blijkt dat de Verlichting al rond het midden van de achttiende eeuw invloed uitoefende op het geloof in het hiernamaals.
Verlichte remonstranten als de hoogleraar Konijnenburg grepen voor het geloof in een hiernamaals niet meer terug op de opstanding, maar op het zedelijk beginsel dat het onrecht op aarde in een toekomstige wereld zou moeten worden rechtgezet.
In de negentiende eeuw lijkt de invloed van de Verlichting bij sommige remonstrantse theologen verdwenen. Zij verkondigen het 'heilig paradijs daarboven' voor allen die wedergeboren met Christus de weg des levens bewandelen. Drs. T.R. Barnard geeft in zijn artikel fraaie voorbeelden van preken uit die tijd. In een bijdrage van drs. J. R. Kubacki wordt ingegaan op de visie van dr. G.J. Heering (twintigste eeuw) die betoogde dat Gods Koninkrijk niet kan worden gesticht op deze aarde, maar dat mensen wel gehouden zijn - zij het voorzichtig - 'om te buigen in de goede richting'.
De tweede vraag van de studiedag betrof de verwachting ten aanzien van de toekomst van het eigen kerkgenootschap. Interessant is dat in de negentiende eeuw vooraanstaande remonstranten meenden dat er geen noodzaak meer was om de Remonstrantse Broederschap te laten voortbestaan. "De Remonstrantse Broederschap heeft, naar mijne overtuiging, hare bestemming vervuld en behoort reeds in zekere zin tot de Geschiedenis".
Toekomstverwachting bij de Remonstranten door de eeuwen heen schetst een boeiend beeld van een geloofsgemeenschap die worstelt met gewichtige vragen: over de toekomst van de individuele mens, van de samenleving, van het eigen kerkgenootschap. Wie daarover meer wil weten, mag dit boekje niet missen.
E.H. Cossee en H.D. Tjalsma (red.), Toekomstverwachting bij Remonstranten door de eeuwen heen, Utrecht 2002.
voor het laatst bijgewerkt: 06/02/2001