Publicaties
Verlichte Verzen en kolommen
Remonstranten in de letterkunde
en tijdschriften van de Verlichting
formaat: 17,5 x 24,5 cm en geïlustreerd
gebonden
prijs: EUR 24,05
ISBN 90 6707 528 0
Natura et Arte te Rotterdam, bestond geheel uit remon-
stranten. De grootste dichteres van die tijd, Lucretia
Wilhelmina van Merken uit Amsterdam, was remon-
strant. Tot diezelfde gemeente behoorde onze belang-
rijkste schilder van de achttiende eeuw, Cornelis Troost.
De Verlichting bracht emancipatoire en humaniserende denkbeelden. In Nederland bleef tijdens de Verlichting de maatschappelijke ontwikkeling door het christendom bepaald. Het binnendringen van deze ideeën in Nederland laat zich bestuderen in samenhang met de
ontwikkeling van kerk en geloof. In Verlichte verzen en kolommen concentreert het onderzoek zich op de remonstranten. Hun theologisch erfgoed was op de drempel van de Verlichting verwoord door Philippus van Limborch (1686). Remonstranten stonden. behoudens afkeer van de leer der voorbeschikking, nog dicht bij het calvinisme. Naarmate de achttiende eeuw vorderde, verschoven bij hen accenten. Deugd als godsvertrouwen veranderde in deugd als plicht. De openbaring in de heilige Schrift werd aangevuld door het gezag van natuur en rede. Rede en openbaring werden als twee zusters, De mondige mens der Verlichting sloot aan bij hun opvatting dat ieder slechts God verantwoording schuldig was voor geloof en geweten. De uitleg van de
bijbel bleef elke gelovige voorbehouden. In navolging van Van Limborch en Locke kreeg de onderlinge verdraagzaamheid der christenen alle nadruk; in de achttiende eeuw verbreedde zich het begrip verdraagzaamheid en kreeg het een politieke lading mee.
voor het laatst bijgewerkt: 27/12/2001