Verslag IARF congres Taiwan, maart 2006

Het 32ste wereldcongres van de IARF, gehouden in Taiwan, gaf nieuw elan aan deze oudste Interreligieuse organisatie. Bij de International Association for Religious Freedom zijn momenteel 104 ledengroepen waaronder veel geloofsgemeenschappen aangesloten in 33 landen, gevormd door oa. Boedhisten, Christenen, Joden, Hindoes en Moslims.
Unitariërs, Shintoïsten en aanhangers van diverse stamreligies.
De doelstelling van de IARF, opgericht in 1900 in Boston (US)- zegt: een ontmoetingsplaats te willen zijn voor allen die zich verbonden voelen met het streven naar vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en het bevorderen van mensenrechten op dit gebied.
De IARF is vertegenwoordigd bij de VN in New York en in Geneve.
In Nederland zijn, behalve individuele leden (Dutch chapter), de volgende groepen bij de IARF aangesloten: Remonstranten, VVP en NPB, de Vrije Gemeente, Zwingli Bond, en de stichting Teilhard de Chardin. 
Er wordt in Nederland samengewerkt met: World Conference on Religion and Peace (WCRP), Initiative of Change, United Religious Initiative, Islam en Dialoog, Bahaï Nederland. De IARF Nederlandse ledengroep is een van de oprichters van het Interreligieus Beraad (IB 1997).
Na Boedapest in 2002 nu dus het wereldcongres in Taiwan.
Japan was overduidelijk aanwezig. Begrijpelijk, gezien de locatie. De meeste van de deelnemers uit Japan behoren tot de RKK- Rissho- Kosei- Kai. Een Boedhistische lekenbeweging, opgericht in 1938 door Rev. Nikkyo Niwano, voormalig president van de IARF. Wereldvrede door interreligieuse dialoog en samenwerking is het doel van de RKK. Ook de UU (Unitarians and Universalists) uit de US waren goed vertegenwoordigd. De delegatie uit Oost Europese landen, (Unitariërs), ontbrak bij gebrek aan finaciële middelen. De Nederlandse groep was duidelijk aanwezig en liet van zich horen, plenair en in de diverse workshops.
We waren ditmaal te gast bij :”Fo Guang Shan”. Een groot Boedhistisch klooster, gesticht in 1967 door Ven. Master Hsing Yun. Het gaat hier om een sterke humanistische reformatie binnen het Boedhisme. Doel: “to purify human minds through Buddhist practice and to build a pure land on earth”. Dit dmv. Cultuur, opvoeding en sociaal engagement. De BLIA (Buddha’s Llight International Association) telt maar liefst 170 vestigingen over heel de wereld. De boeken van Hsing Yun zijn verschenen in meer dan 20 talen. Met een eigen krant, TV station en universiteit, kinderopvang en een weeshuis. Daarbij de indrukwekkende tempels, een eigen vertaal instituut, enorme accommodatie voor gasten maakte dit nieuwe klooster een grote indruk op mij. Zo’n 800 meest jonge nonnen en monniken maken Fo Guang Shan, een ledengroep van de IARF, tot een inspirerende plek voor velen.
Met dit congres is het zwaartepunt van de IARF onmiskenbaar verlegdnaar het Oosten.

Programma
Een wereldcongres van de IARF is bedoeld om mensen uit de ledengroepen en nationale afdelingen met elkaar in contact te brengen. Het thema van dit congres: “Dignity in Diversity” speelde door in de verschillende programma onderdelen.
De plenaire vergaderingen met als motto: Religie/ familie, religie/ sociaal engagement, religie/ vrede werden elk ingeleid met voordrachten van verschillende sprekers. De toespraak van dr. Choan- Seng Song is mij het meest bijgebleven. Deze hoogleraar theologie (cultuur/ religie), internationaal gekend en geprezen, betrokken bij de afdeling Faith and Order van de WvK, president van de WARC (World Alliance for Reformed Churches) benadrukte het centrale thema, volgens hem, aanwezig in alle religies: Verlossing- te bereiken door genezing: mentaal, spiritueel en fysiek. Het leven zelf staat daarbij centraal. Religion is a way of life. We kunnen veel van elkaar leren. Song benadrukte de negatieve spiraal waarin veel westerse kerken zich bevinden. Waarom zijn veel kerken in het westen maar een paar uur per week open? “This is a waste of money. They don’t know how to do business”. Het Boedhisme is veel meer onderdeel van het dagelijks leven, de temples zijn voortdurend open.
Elke plenaire vergadering werd gevolgd door verschillende workshops. De inbreng van de Nederlandse delegatie was hier prominent aanwezig. Met oa. het vredes labyrinth van Selma Sevenhuijsen.
Dagelijks was er gelegenheid kennis te maken met het kloosterleven in de vorm van caligraferen, meditatie en Tai Chi. Voor mijzelf was het een bevrijdende ervaring te zien en te voelen hoe beweging en meditatie zo natuurlijk in de godsdienst zijn opgenomen. Dat wist ik wel maar hier was het ook echt een geheel. In alle vroegte was de eerste dienst om 5.30 toegankelijk voor de gasten.
Daarna namen we deel aan het ontbijt met de nonnen en monniken. Indringend, zo met ruim 800 kloosterlingen samen in stilte aan de dag te beginnen.
Naast het afwisselend avondprogramma, waren de dagelijkse gesprekken in de circle- groups belangrijk voor nadere kennismaking. In mijn circle groep, vertelde, tot mijn geruststelling, een Boedhistische moeder uit Taiwan dat de religieuse opvoeding van haar pubers toch wel erg lastig was. Het merendeel van de jong volwassenen doet niet meer aan enige vorm van religie en zoekt zijn eigen weg in deze zo sterk geïndustrialiseerde samenleving. (made in Taiwan)
Al zijn er zo’n 150.000 Boedhistische tempels in een land zo groot als Nederland met 23 miljoen inwoners!
Natuurlijk werd ook dit congres officieel geopend. De gouverneur van Kaochiung was hierbij aanwezig evenals de kardinaal Paul Shan. Het thema :”Dignity in Diversity” werd geïntroduceerd door Ven. Master Hsing Yun :” elke godsdienst heeft zijn eigen waarde en dient gerespecteerd te worden. Laten we onze gemeenschappelijke waarden inzetten tegen het kwaad van geweld, oorlog en onrecht. Alleen compassie leidt naar vrede”.

Algemene vergadering
Een essentieel onderdeel van het congres was de algemene vergadering. Drie keer kwamen we hiervoor bij elkaar.
Allereerst was er een terugblik. Wat was er gebeurd na het laatste congres in Budapest, 2002 ? Eimert van Herwijnen, tot 2004 nog voorzitter van de Council, daarna overgenomen door Ellen Campbell, deed verslag van de werkbezoeken aan de diverse ledengroepen, mn. in Japan.
Door minder bijdragen van de ledengroepen is de financiële situatie van de IARF uiterst kwetsbaar geworden. De financiële bijdrage komt vooral van de UUA (US) en van de RKK (Japan). Om projecten mogelijk te maken werden fondsen geworven oa. bij de Rockefeller Foundation en het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland. Met subsidie van BZ zijn er drie films gemaakt rond de VN Verklaring van 1981 tot uitbanning van elke vorm van intolerantie en discriminatie op grond van religie of levensovertuiging.  De films zijn in India opgenomen en woreden door getrainde inleiders vertoond in India, Bangladesh, Filippijnen en Zuid- Afrika. Er is echter meer subsidie nodig om dit ambitieuse project te vertalen naar de verschillende regio’s van de IARF.
Er moet gekozen worden voor een duidelijke strategie, die de koers van de IARF voor de nabije toekomst helder maakt. De IARF zou zich beter moeten profileren in het veld van nieuwe interreligieuze organisaties. Om dit actieplan mogelijk te maken moet aan fondswerving worden gedaan. Onderdeel van het actieplan zou zijn- trainen van leiderschap onder de jonge volwassenen. Meer opereren vanuit de regio’s zelf. Interreligieuse samenwerking in de regio’s is noodzakelijk wil de IARF blijven voortbestaan. 
Het beoogde actieplan is evenwel nog  niet gepresenteerd op de algemene vergadering. Op de schouders van de Young Adults, aanwezig op dit congres met een eigen bijdrage, rust nu de verantwoordelijkheid voor revitalisering van de hele IARF. Zijn zij niet te zwaar belast met deze opdracht? Hangt er niet teveel af van hun inbreng?
Er was geen Nederlandse vertegenwoordiging bij de YA. Wel vanuit Roemenië.
Op de algemene vergadering is een “Declaration on Peace” aangenomen. Met het verzoek hier aandacht aan te geven in ieders locale situatie.
De laatste regel van deze verklaring luidt: “Let our prayer be to dwell together in peace, seek the truth in love and help one another to create a world more fair, just and peaceful.” 
Naast de gebruikelijke agendapunten, goedkeuring van financiële en andere verslagen, was het kiezen van een nieuwe council een belangrijk punt.
Het nieuwe internationale bestuur van de IARF is gekozen voor een periode van  4 jaar en bestaat uit: Rev. Abhi Janamanchi (Pres. US); Rev. Peronne Boddaert
(Ned.) Dr. Homi Dhalla (India), Dr. Shlomo Alon (Israël), Angela Grapa (Philippijnen), Thomas Mathew (India), uit Japan: Rev. Katsunori Yamanoi (RKK); Rev. Yoshinobu Miyake; Rev. Miwa en Guji Yukitaka Yamanoi; vanuit Fo Guang Shan: Ven. Man Chien (Taiwan) en Bill Sinkford (UUA). De council besloot een extra zetel toe te voegen voor de YA, Flores Mors (Filippijnen). Voor de drie open plaatsen in de Council zijn gekozen:
Fredelle Brief (Canada), Ester Kopmels (!) (Ned.) en Geoffrey Usher (UK).
Europa en mn. Nederland is dus goed vertegenwoordigd in de nieuwe Council.

Hoe nu verder?
Europa en het Midden- Oosten vormen samen een regio.
In het overvolle programma van dit congres hebben we toch ruimte gevonden om met onze eigen regio twee keer samen te komen. In deze vergadering werd geconstateerd dat we de europese coödinatie moeten versterken, ondanks de onzekere situatie van de IARF.
Ilona Orbok (Budapest) was tot eind 2005 Europees coördinator. Zolang de finaciële middelen voor deze post onduidelijk zijn, is de invulling van deze vacature onzeker. Eigen projecten en plannen dienen voortaan door betreffende lidgroep of chapter zelf gefinancieerd te worden. Contributies voor de IARF zullen eveneens regionaal geïnd worden met daarbij een nog nader te bepalen afdracht voor het hoofdbureau van de IARF in Oxford. 
Op vrijwillige basis is door de aanwezigen tot een nieuw plan van aanpak besloten:
Het Europees coördinatie bureau wordt verhuisd van Ilona Orbok naar Amsterdam, ten huize van Peronne Boddaert. Frans Ootjes (Ned.) wordt penningmeester van de ECC (European Coördination Comm.). Dr. Shlomo Alon (Israël) zal de eerste nieuw op te zetten Nieuwsbrief van de ECC redigeren.
Er wordt nog een vrijwilliger gezocht voor de contacten met andere religieuze organisaties binnen Europa, m.n. om in Brussel een stem te laten horen.
Wytske Dijkstra is bereid om de Programma coördinatie  (video’s, fondswerving, Young Adults). 
Voorstel: 2008 Europees IARF congres op nog nader te bepalen plaats.

Een nieuwe uitdaging
De sterke vertegenwoordiging van Nederland in de nieuwe Council van de IARF is een uitdaging voor ons en legt ook een zekere verantwoordelijkheid bij de partners van de IARF in Nederland. Dat geldt dus ook voor de Remonstranten.
Het SVJ kan actief onderdeel worden van de YAN (Young Adults Network) en kan van daaruit opnieuw geïnspireerd worden tot interreligieuse plannen en acties.
Ester Kopmels laat wat dit betreft haar gedachten al gaan ook naar de vrijzinnige Beraadsdag 21 april 2007. de internationale reizen van het SVJ naar Bosnië en mogelijk naar Transsylvanië passen dan ook in een groter kader. Overleg met SVJ en YAN is hiervoor nodig.
Het ELPN (European Liberal Protestant Network) krijgt opnieuw een duidelijk kader. Theologen tot nu toe hierbij betrokken kwamen met een gezamelijke publicatie over doop en avondmaal.
De theologische contacten van Remonstranten, NPB en VVP met Unitarische collegae in Transsylvanië krijgen een duidelijke bedding. Temeer wanneer wij deze contacten uitbreiden naar oa. Ierland (Non- Subscribing Presbyterian Church of Ireland), Engeland (Unitariërs), Duitsland (Freie Bundeskirche) en Frankrijk (chr. Vrijzinnigen in Montpellier) en andere vrijzinnigen.
Dit zou een concreet project zijn, onvolledig en beperkt maar wel heilzaam voor deze kleine kwetsbare groeperingen. Het is natuurlijk ook maar een klein onderdeel van de interreligieuse dialoog, zo actueel ook in ons eigen Nederland.
Wel zou deze theologische uitwisseling een onderdeel kunnen zijn van het voorgenomen Europees IARF congres in 2008 en een vervvolg op de theologen conferentie in Cluj, mei 2006. 
Deze internationale samenwerking is van belang ook voor de toekomst van de Remonstranten. Het verdient aanbeveling wanneer een van de CoZa leden dit belang in zijn of haar portefeuille zou hebben.

Ten slotte
Graag wil ik met nadruk wijzen op de noodzaak van het voortbestaan van de IARF. Als Remonstranten zijn wij vanaf het begin in 1900 verbonden met deze oudst interreligieuse organisatie.
Wanneer we ons beperken tot de vrijzinnigen in Nederland, die zijn aangesloten bij de IARF, dan kunnen we vaststellen dat de IARF een, zij het bescheiden, kader vormt van waaruit wij onze opdracht tot gesprek en samenwerking gestalte kunnen geven, trouw aan ons beginsel van vrijheid en verdraagzaamheid. Ik pleit dan ook voor een niet aflatende actieve betrokkenheid van de Remonstranten bij de IARF als geheel en voor het locale werk van de ECC in het bijzonder.
Het jaarthema van de Remonstranten : Wederzijds is niet afgesloten maar markeert het begin van een nieuwe periode in onze traditie. De interreligieuse dialoog stelt ons opnieuw de vraag naar wie wij zijn, ook op ongewenste momenten van verlegenheid en twijfel. Het gesprek met de ander actualiseert onze eigen vrijzinnige traditie en brengt opnieuw de noodzaak tot reflectie.
De nieuwe proeve van belijden is hier een dapper resultaat van.

T.Geels
Utrecht, 3 april 2006